Uwaga! Jeśli jesteś producentem m.in. mebli, zastawy stołowej, odzieży, obuwia, narzędzi, zabawek, ikon aplikacji mobilnych, a także innych produktów, których wygląd zewnętrzny cechuje się nowością i indywidualnym charakterem – zatrzymaj się i sprawdź jak możesz w 5 krokach zgłosić wzór przemysłowy i uzyskać ochronę swoich produktów.
Zaczynając od początku…
Spis treści
Krok 1. Sprawdź czym jest wzór przemysłowy i czy twój wytwór nadaje się do zgłoszenia
Wzór przemysłowy to zgodnie z art. 102 ust.1 pwp: nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części. Innymi słowy, wzór utożsamiany jest z wyglądem produktu.
Wytwory natomiast stworzone są w sposób przemysłowy lub rzemieślniczy, a ustawa (ust. 2 w/w artykułu) wskazuje, że w szczególności są to: opakowania, symbole graficzne, kroje pisma typograficznego. Ochronie podlega nie sam produkt, lecz jego postać.
Istota wzoru przemysłowego zawiera się w jego zewnętrznej postaci, postrzeganej przede wszystkim zmysłem wzroku, wywołując określone wrażenie. Czasem także, w zależności od charakterystyki poszczególnego wzoru, może być postrzegany także zmysłem dotyku, w szczególności w przypadku faktury lub materiału.[1] To co istotne, to aby zewnętrzna postać cechowała się nowością (która jest oceniana względem cech ujawnionych we wzorze) i indywidualnym charakterem. Te dwie przesłanki powinny być spełnione kumulatywnie. Więcej informacji o nowości i ujawnieniu wzoru przemysłowego można przeczytać w innym z naszych WPISÓW.
Elementami nadającymi postać, konkretny wygląd produktu są w szczególności:
- kształty;
- linie i kontury;
- kolorystyka;
- faktura np. chropowatość;
- materiał wytworu;
- ornamentacja.
Poniżej kilka przykładów wzorów przemysłowych chronionych na terytorium RP:
- buty
Prawo na wzór przemysłowy w mocy, nr prawa: Rp.29081.[2]
- zabawka – auto
Prawo na wzór przemysłowy w mocy, nr prawa: Rp.27756.[3]
- drabinki [meble]
Prawo na wzór przemysłowy w mocy, nr prawa: Rp.27785.[4]
Krok 2 – sprawdź czy nie posiadasz odmian wytworu mogących być zgłoszonych jako 1 wzór przemysłowy
Czym jest odmiana wzoru przemysłowego?
Odmiany wzoru przemysłowego to inaczej postacie wytworu objętego wzorem przemysłowym, które posiadają wspólne cechy istotne. Odmiana ma miejsce, gdy przynajmniej jedna cecha wspólna występuje w różnych wytworach. Istotne cechy determinują ogólne wrażenie, jakie wzór przemysłowy może wywoływać na odbiorcy.[5] Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 29 czerwca 2005 r., II GSK 86/05 przy odmianach wzoru przemysłowego chodzi cały czas o jeden wzór przemysłowy, który jest objęty odmiennymi postaciami wytworu.
Maksymalna liczba odmian, które mogą być objęte jednym zgłoszeniem wzoru przemysłowego wynosi dziesięć (10). Wskazuje się, że takie odmiany powinny zostać przedstawione w ramach jednego arkusza/rysunku lub fotografii w zgłoszeniu.
Przykładem wzoru przemysłowego zgłoszonego wraz z odmianami mogą być:
- meble do przechowywania
prawo na wzór przemysłowy w mocy, nr prawa: Rp.27013.[6]
- projekty graficzne opakowań
prawo na wzór przemysłowy w mocy, nr prawa: Rp.28627.[7]
Krok 3: Przedstaw wytwór podlegający zgłoszeniu jako wzór przemysłowy
Aby przedstawić wzór przemysłowy do zgłoszenia, jego wizualizacja (inaczej widok) powinna wyraźnie wskazywać cechy wytworu, które mają podlegać ochronie. W przypadku wizualizacji trójwymiarowego przedmiotu zalecane jest przedstawienie widoku ze wszystkich stron, które podlegają zgłoszeniu. W przypadku wzorów składających się z kilku części, przynajmniej jeden widok wzoru powinien przedstawiać wytwór jako całość.
Wzór można przedstawić w formie:
- rysunków;
- fotografii;
- innych rodzajów ilustracji.
Widok wytworu powinien być w barwach kontrastujących z tłem, tak aby osoba oglądająca przedstawienie wzoru widziała wygląd wytworu podlegający ochronie. Zazwyczaj wzory są zgłaszane na białym tle.
Wskazuje się, że nierzadko by przedstawić wizualnie zgłaszany wytwór potrzebne jest pokazanie całości przedmiotu łącznie z obszarem, który nie podlega rejestracji – obszar ten określany jest dysklamacją i zazwyczaj oznacza się go:
- liniami przerywanymi: linie przerywane są rozumiane jako nie podlegające ochronie;
- rozmyciem: cechy niepodlegające ochronie są przedstawiane w sposób rozmyty, niewyraźny;
- cieniowaniem: poprzez zastosowanie odmiennych kolorów lub odcieni koloru wskazuje się cechy niepodlegające ochronie. np. czarnym kolorem elementy wytworu podlegającego ochronie, a kolorem jasnoszarym cechy wyłączone spod ochrony;
- ograniczenie zamkniętą linią ciągłą: ograniczenie takie ma znaczenie, w ten sposób, że zgłaszający wnosi o ochronę wytworu zaznaczonego.[8]
Krok 4: Zgłoś wzór przemysłowy - obligatoryjne elementy zgłoszenia
Zgłoszenia wzoru przemysłowego w Urzędzie Patentowym RP można dokonać w formie papierowej lub w formie elektronicznej przez portal PUEUP.
Zgłoszenie wzoru przemysłowego posiada kilka obligatoryjnych elementów, których uwzględnienie w zgłoszeniu przyczynia się do pozytywnej oceny przez eksperta zgłoszenia wzoru przemysłowego:
- Wskazanie danych podmiotu zgłaszającego wzór przemysłowy: w tym należy wskazać adres siedziby oraz dane identyfikujące podmiot jak numer KRS, REGON;
W przypadku zgłoszenia przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą należy wskazać dane osobowe, firmę oraz adres prowadzonej działalności;
- Określenie przedmiotu zgłoszenia: przedmiot zgłoszenia powinien być wybrany w obrębie terminologii zaproponowanej w ramach klasyfikacji lokarneńskiej, której administratorem jest WIPO – Światowa Organizacja Własności Intelektualnej. Klasyfikacja ta pozwala na logiczne usystematyzowanie wzorów przemysłowych, co ułatwia ich wyszukiwanie jak i identyfikację.
Klasyfikacja jest udostępniona m.in.: https://grab.uprp.pl/Klasyfikacje/Strony%20witryny/Klasyfikacja%20lokarneńska.aspx. W przypadku chęci zgłoszenia wzoru krzesła w ramach klasyfikacji mamy do wyboru: Krzesła (Biurowe -); Krzesła (Teatralne -); Krzesła [siedzenia]; Krzesła biurowe; Krzesła komodowe; Krzesła masujące; Krzesła ogrodowe; Krzesła składane; Krzesła teatralne.
- Dane osobowe twórcy wzoru przemysłowego: jest to osoba, która np. w przypadku zgłoszenia projektu graficznego, zaprojektowała ten wytwór; dane wskazywane to imię i nazwisko oraz adres zamieszkania;
- Podstawa uzyskania prawa z rejestracji wzoru przedmiotowego: podstawę tę należy wskazać w przypadku, gdy zgłaszający wzór przemysłowy nie jest twórcą wzoru. Podstawą może być m.in. umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych do projektu graficznego.
- Ilustracja wzoru przemysłowego: ilustracja podlega wymogom, o których mowa w kroku 3 powyżej. Ilustracja powinna wskazywać w sposób przejrzysty jak i kompletny wytwór, którego dotyczy wzór. Każdy arkusz ilustracji powinien być podpisany przez zgłaszającego, podpisy są wymagane zarówno przy zgłoszeniu w wersji elektronicznej jak i papierowej. Opcjonalnie do zgłoszenia można także dodać opis wyjaśniający ilustrację wzoru przemysłowego.
- Oświadczenie o pierwszeństwie: w przypadku chęci skorzystania z pierwszeństwa należy wskazać datę i państwo, na terytorium którego dokonano zgłoszenia uprzedniego lub nazwę, miejsce, charakter wystawy w ramach której wystawiono wzór przemysłowy.[9] Więcej o ujawnieniu można przeczytać w naszym innym WPISIE.
- Fakultatywnie pełnomocnictwo – w przypadku gdy zgłoszenie ma nastąpić przez pełnomocnika, w zgłoszeniu należy uwzględnić zarówno dane pełnomocnika, adres do doręczeń jak i dokument pełnomocnictwa i dowód uiszczenia opłaty skarbowej.
Krok 5 – Dokonaj opłaty
Niewątpliwie przyjemnym zaskoczeniem może być weryfikacja kosztów opłat za zgłoszenie wzoru przemysłowego. Zgłoszenie jest związane z koniecznością uiszczenia opłat, ustalonych wg Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 września 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat związanych z ochroną wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych (Dz. U. poz. 1623).
Zgłoszenie podlega opłacie 300 zł i w przypadku zgłaszania wzoru przemysłowego wraz z odmianami opłata jest taka sama.
W przypadku zgłaszania pierwszeństwa wzoru przemysłowego opłata wynosi 100 zł.
Do zgłoszenia załącza się potwierdzenie uiszczenia opłaty od zgłoszenia oraz od korzystania z pierwszeństwa, jeśli ma zastosowanie.
W przypadku zgłoszenia przez pełnomocnika należy również uwzględnić opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Dalsze opłaty w postępowaniu są związane z udzieleniem prawa na wzór przemysłowy. Przypomnijmy tylko, że wzór przemysłowy może być chroniony przez 25 lat od daty zgłoszenia wzoru przemysłowego.
- Za pierwszy okres ochronny, tj. do 5 roku ochrony opłata wynosi: 150 zł;
- Za drugi okres ochronny, tj. od 6 do 10 roku ochrony opłata wynosi: 250 zł;
- Za trzeci okres ochronny, tj. od 11 do 15 roku ochrony – 500 zł;
- Za czwarty okres ochronny, tj. od 16 do 20 roku ochrony – 1000 zł;
- Za piąty okres ochronny, tj. od 21 do 25 roku ochrony – 2000 zł.
Opłaty zatem wzrastają wraz z okresem trwania ochrony.
Koszt publikacji udzielonego prawa na wzór przemysłowy: 70 zł.
Powyższe przejście krok po kroku jak dokonać zgłoszenia wzoru przemysłowego oznacza nie tylko formalności, ale przede wszystkim może skutkować uzyskaniem rzeczywistej ochrony wzoru przemysłowego. Pragniemy przypomnieć tylko, że wciąż trwa program na rzecz mikro, małych i średnich przedsiębiorstw celem uzyskania dofinansowań na rejestrację wzorów przemysłowych jak i znaków towarowych. W ramach programu można uzyskać bon w wysokości 700 euro na zwrot 75% kosztów zgłoszenia lub opłat za udzielenie praw na znaki towarowe lub wzory przemysłowe. Więcej o samym programie przeczytasz TUTAJ. Jeśli natomiast nie masz pewności czy Twój produkt, wytwór może cieszyć się ochroną w ramach wzorów przemysłowych lub potrzebujesz pomocy przy zgłoszeniu wzoru lub uzyskaniu dofinansowania – skontaktuj się z nami 🙂
