-1
archive,author,author-anna-maslanka,author-2,theme-stockholm,cookies-not-set,stockholm-core-1.1,woocommerce-no-js,select-child-theme-ver-5.1.8.1573676579,select-theme-ver-5.1.8,ajax_fade,page_not_loaded,menu-animation-underline,popup-menu-fade,wpb-js-composer js-comp-ver-6.0.5,vc_responsive

Moje portfolio – czy na pewno jest twoje?

Czym jest portfolio nie trzeba chyba nikomu mówić, ale dla przypomnienia: jest to zaprezentowanie umiejętności w postaci wykonanych prac przez twórcę, np. fotografa, grafika, malarza, scenarzystę czy architekta. Jest wizualną wizytówką twórcy, dowodem jego talentu i możliwości; zbiorem pozwalającym na poznanie dorobku twórczego.  Im dłuży staż, im bardziej twórczy artysta – tym portfolio jest większe i bogatsze. 

Portfolio służy przede wszystkim do promocji swojej twórczości, zbierania nowych zleceń oraz pochwalenia się swoimi umiejętnościami. Może ono przybrać dosłownie postać teczki, w której zbieramy swoje prace lub np. zostać zamieszczone na stronie internetowej lub fanpage’u. Posiadanie ciekawego i bogatego portfolio często stanowi klucz do sukcesu, nic więc dziwnego, że twórcy – artyści, architekci czy graficy promują efekty swojej pracy tworząc coraz to ciekawsze portfolio.

 

Twórczość i przeniesienie praw do jej rezultatów

Jeżeli tworzysz swoje prace samodzielnie w ramach wolnego zawodu czy samozatrudnienia, co do zasady nie ma przeszkód byś się nimi posługiwał w swoim portfolio. Co do zasady, ponieważ istnieją sytuacje, w których nie będziesz mógł tego zrobić lub też będziesz na to potrzebować zgody osoby czy osób trzecich. Najczęściej prace wykonywane w ramach wolnego zawodu są zawierane na podstawie umów o dzieło, to właśnie w tej umowie powinny znaleźć się wszystkie niezbędne zapisy regulujące nie tylko kwestie związane z powstaniem dzieła, ale także regulujące prawa do dzieła po jego wykonaniu i przekazaniu nabywcy.

Zgodę na umieszczenie pracy w swoim portfolio będziesz potrzebować, jeżeli przeniesiesz prawa do utworu na osobę trzecią. Należy o tym pamiętać przy zawieraniu umowy z przeniesieniem praw autorskich by odpowiednio uregulować te kwestie jeżeli chcesz mieć możliwość umieszczania swoich prac w portfolio. Przeniesienie w drodze umowy majątkowych praw autorskich powoduje ich przejście na nabywcę na wszystkich polach eksploatacji wskazanych w umowie. Zatem jeżeli w umowie nie zawrzecie postanowienia na podstawie, którego będziesz mieć pozwolenie na prezentowanie prac w portfolio – powinieneś dodatkowo mieć na to zgodę nabywcy, najlepiej na piśmie.

 

Wizerunek na pracach załączonych do portfolio

Na ewentualnie ograniczenia musisz także zwrócić uwagę, jeżeli tworzysz tylko dla siebie i nie sprzedajesz jeszcze swoich prac. Zgoda na umieszczenie swojej pracy w portfolio może być Ci potrzebna, gdy na Twoich pracach przedstawiony jest wizerunek osoby trzeciej, która nie otrzymała za to wynagrodzenia. Zgodnie z treścią art. 80 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:

Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. W braku wyraźnego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba ta otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie.

To znaczy – jeśli jesteś fotografem, który robi zdjęcia podczas zamówionej sesji, w której biorą udział modele – jeśli otrzymali oni wynagrodzenie, nie musisz ich pytać o zgodę na publikację ich wizerunku o ile nie zostało to zastrzeżone. Nie musisz również posiadać zgody w przypadku, gdy twoje prace przedstawiają wizerunek osób powszechnie znanych, jeżeli został utrwalony, gdy wykonywały one swoje funkcje publiczne lub zawodowe oraz gdy wizerunek osoby trzeciej stanowi tylko nieznaczący szczegół całości (np. przy fotografowaniu krajobrazu miasta). Więcej na temat wizerunku i możliwości jego wykorzystywania możesz przeczytać we wcześniejszym  artykule: Gdy Covid 19 ustąpi i znowu otworzą się kluby, restauracje, muzea, wrócimy na zajęcia do uczelni, wyjedziemy na wakacje… Czy wiesz jak prawo reguluje możliwość korzystania z wizerunku?

 

Pracodawca – utwór pracowniczy

Zupełnie inaczej sytuacja będzie wyglądała, jeżeli wykonujesz swoje obowiązki w ramach umowy o pracę. Jeżeli w ramach wykonywanej pracy tworzysz utwory, to najprawdopodobniej są to utwory pracownicze. Stosunek między pracownikiem, a pracodawcą reguluje art. 12. Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych zgodnie, z którym: 

Jeżeli ustawa lub umowa o pracę nie stanowią inaczej, pracodawca, którego pracownik stworzył utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, nabywa z chwilą przyjęcia utworu autorskie prawa majątkowe w granicach wynikających z celu umowy o pracę i zgodnego zamiaru stron.

Zatem jeśli w umowie nie zostało to uregulowane odmiennie, z  chwilą, w której Twój pracodawca zaakceptuje i przyjmie wykonaną przez Ciebie pracę, która jest utworem, nabywa on do niej autorskie prawa majątkowe i podobnie jak w poprzednim przypadku, to on ma prawo z niej korzystać. Przepis ten jednak ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy ze stosunku pracy wynika, iż do obowiązków pracowniczych należy tworzenie dzieł, będących utworem. Jeżeli więc pracodawca zleci np. sekretarce wykonanie grafiki do kartki świątecznej, którą zamierza rozesłać do klientów, a w umowie nie zawarto tego w jej zakresie obowiązków, nie będzie miał zastosowania przepis art. 12 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych i nie nabędzie praw do twórczości sekretarki. 

 

Autorskie prawa osobiste – niezbywalne prawo twórcy

Zarówno w przypadku umów cywilno-prawnych jak i umów ze stosunku pracy należy pamiętać, że każdemu twórcy przysługują autorskie prawa osobiste, które  chronią nieograniczoną w czasie i niezbywalną więź twórcy z utworem. Możliwość prezentowania swoich prac w portfolio jest przejawem tej niezbywalnej więzi autora i utworu. Powołanie się na autorskie prawa osobiste jako argument do prezentowania prac w portfolio wydaje się być jak najbardziej słuszny, choć może być przyczyną sporów i kwestionowania tego prawa przez nabywcę. 

Choć autorskie prawa osobiste są niezbywalne, twórca może zobowiązać się do ich niewykonywania w ramach umowy licencyjnej czy umowy przeniesienia praw autorskich. Nabywcy utworu bardzo często w ten sposób zabezpieczają się w umowie, a twórcy zgadzają się na zapisy ograniczające ich prawa osobiste lub zezwalające osobom trzecim na ich wykonywanie w imieniu twórcy. Jeśli zależy Ci, na prezentowaniu swojego portfolio – upewnij się, że w treści umowy zachowałeś prawo do wykonywania tego uprawnienia – pozwali to uniknąć spornych sytuacji w przyszłości. 

 

Jeśli utwór powstał we współpracy z innymi twórcami 

Autorem jest twórca, osoba, której wkład pracy twórczej przyczynił się do powstania utworu. Tym samym, autorem może być jedynie człowiek. Zdarza się, że jeden utwór powstaje we współpracy kilku osób. W takiej sytuacji mamy do czynienia ze współautorstwem utworu. Należy jednak pamiętać, że współautorami uprawnionymi do praw autorskich do utworu, będę jedynie te osoby, które wniosły wkład twórczy do powstania pracy. Nie będą zatem współtwórcami osoby, które wykonywały pracę techniczną czy organizacyjną, która nie miała związku z powstaniem nowego dobra intelektualnego w postaci utworu. To jak to jest z wykorzystaniem takiej pracy we własnym portfolio przez jednego ze współautorów?

Współtwórcom przysługuje prawo autorskie wspólnie, a jeżeli nie uregulowali tego w inny sposób, domniemywa się, że są współtwórcami w częściach równych. Jednocześnie ustawodawca daje każdemu ze współtwórców prawo do wykonywania praw autorskich do swojej części utworu bez uszczerbku dla praw pozostałych współtwórców. Jednakże, do wykonywania prawa autorskiego do całości utworu konieczna jest zgoda wszystkich uprawnionych[1]. W związku z tym, zakładając, że chcesz w swoim portfolio zamieścić efekt końcowy, a nie jego część wykonaną przez siebie, musisz mieć na to zgodę pozostałych współtwórców, a także wskazać wszystkich współautorów utworu.

 

Podsumowując, możesz zamieścić swoje prace w portfolio:

  • jeżeli nie przeniosłeś do nich praw autorskich, a jeżeli to zrobiłeś – jeżeli masz na to zgodę nabywcy na prezentację prac w ramach portfolio;
  • jeżeli masz zgodę na wykorzystanie wizerunku osoby, która została uwieczniona w twojej pracy;
  • jeżeli jesteś jednym ze współtwórców utworu – gdy masz na to zgodę pozostałych współtwórców;
  • jeżeli stworzyłeś utwór pracowniczy – gdy masz na to zgodę swojego pracodawcy.

 

Zadbaj o prawidłowe zabezpieczenie twoich praw dzięki odpowiednio przygotowanej umowie o dzieło z przeniesieniem praw autorskich. Nie zapomnij o uzyskaniu zgody na korzystanie z czyjegoś wizerunku.

 

Photo by Sincerely Media on Unsplash

 

Więcej informacji dotyczących praw własności intelektualnej, o których warto wiedzieć znajdziesz na https://lgl-iplaw.pl/warto-wiedziec/

 

[1] Art. 9 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Gdy konkurencja to wspólnik, przyjaciel, z którym prowadzisz biznes.

Jeśli jest coś, czego nie potrafimy zrobić wydajniej, taniej i lepiej niż konkurenci, nie ma sensu, żebyśmy to robili i powinniśmy zatrudnić do wykonania tej pracy kogoś, kto zrobi to lepiej niż my” miał ponoć powiedzieć Henry Ford. Podobno on sam uważnie śledził poczynania konkurencji, kupując po cichu wozy dla najmniej zamożnych klientów: renaulta, oldsmobile i cadillaca – po to, aby rozebrać je na części i przeanalizować, czy jakiegoś rozwiązania nie warto skopiować…

O kopiowaniu i “zainspirowaniu” się cudzymi pomysłami możemy napisać wiele, ale ten wpis dotyczy konkurencji. Szczególnej konkurencji – konkurencji wewnątrz firmy, sytuacji, gdy “konkurencją” okazuje się wspólnik, przyjaciel, z którym prowadzisz biznes.

Photo by Nicolas Hoizey on Unsplash

 

Idealny układ biznesowy zakłada, że wszyscy współpracownicy są wobec siebie lojalni i przyświeca im wspólny interes. Zarówno wspólników jak i współpracowników starasz dobierać się tak, by utożsamiali się z twoim przedsiębiorstwem i wkładali w swoją pracę 100% zaangażowana. Mimo to, nawet w biznesach prowadzonych przez przyjaciół czy rodzinę zdarza się, że z biegiem czasu jedna z osób przestaje interesować się wspólnym „dzieckiem” i podejmuje się innej działalności, szkodząc tym samym pierwotnemu biznesowi.

Co w takiej sytuacji powinni zrobić pozostali wspólnicy, członkowie zarządu czy pracodawca? Jak możesz uchronić się przed nielojalnym współpracownikiem i co grozi za naruszenie zakazu konkurencji przez wspólnika spółki, członka zarządu lub pracownika?

Możliwość stosowania zakazu konkurencji wynika z kilku aktów prawnych, w zależności od tego kogo zakaz ma dotyczyć. Znajdziemy je zarówno w kodeksie spółek handlowych (ksh), kodeksie pracy (kp) jak i kodeksie cywilnym (kc). Zakazy konkurencji mogą wynikać z ustaw a także klauzul w umowach zawieranych z członkami zarządu, wspólnikami czy pracownikami. 

 

Czym jest działalność konkurencyjna

Działalność konkurencyjna może mieć dwa aspekty: zajmowanie się interesami konkurencyjnymi lub uczestniczenie w spółce konkurencyjnej.

Działalność konkurencyjna polega na prowadzeniu takiej działalności, która mogłaby realnie stanowić konkurencję dla działalności jaką prowadzi dane przedsiębiorstwo. Działalność konkurencyjna oznacza prowadzenie działalności gospodarczej tego samego rodzaju, ale i na tym samym rynku. Przykładem działalności konkurencyjnej może być nie tylko prowadzenie działalności konkurencyjnej w ramach indywidualnej działalności gospodarczej, ale także:

  • uczestniczenie w konkurencyjnym przedsięwzięciu jako wspólnik spółki cywilnej, spółki jawnej, partner w spółce partnerskiej, komplementariusz w spółce komandytowej lub komandytowo – akcyjnej;
  • uczestniczenie jako członek organów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej;
  • posiadanie pakietu udziałów w konkurencyjnej spółce, który pozwalałby w pełni kontrolować działalność tejże spółki konkurencyjnej.

Jak podkreślił Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z 4.07.2013 r.[1], za działalność konkurencyjną należy uznać wszelką działalność, która w obiektywnym rozumieniu mogłaby negatywnie oddziaływać na interesy danego podmiotu, tj. naruszać te interesy lub im zagrażać, przy czym to naruszenie lub zagrożenie musi być rzeczywiste. Nie ma natomiast znaczenia, czy działalność porównywanych podmiotów pokrywa się w całości, czy jedynie w części (wystarczające jest choćby częściowe pokrywanie się zakresów prowadzonej działalności), jak też to, czy pokrywająca się działalność ma charakter podstawowy, czy jedynie uboczny[2].

 

Wspólnik – przyjaciel, który okazał się wrogiem

Zakaz konkurencji w spółkach osobowych został uregulowany w art. 56 kodeksu spółek handlowych. Obowiązuje on każdego ze wspólników, chyba że pozostali wspólnicy wyrażą zgodę na zajmowanie się działalnością konkurencyjną. Jeżeli wspólnik podejmie się interesów konkurencyjnych pomimo braku zgody pozostałych wspólników, będą oni mogli  żądać wydania spółce korzyści, jakie osiągnął wspólnik naruszający zakaz konkurencji lub naprawienia wyrządzonej jej szkody. w ciągu 6 miesięcy od dnia dowiedzenia się o naruszeniu zakazu.

Warto także pamiętać, że zakaz konkurencji obowiązuje niezależnie od tego, czy wspólnik ma prawo reprezentować spółkę i prowadzić jej sprawy czy też został pozbawiony prawa reprezentowania spółki albo wyłączony od prowadzenia jej spraw.

 

Gdy konkurencją staje się członek zarządu

W spółkach kapitałowych zakaz prowadzenia działalności konkurencyjnej uregulowany w art. 211 § 1 k.s.h. (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) oraz w art. 380 § 1 k.s.h. (spółka akcyjna) ma ograniczony zakres podmiotowy i dotyczy tylko członków zarządu tych spółek. Członek zarządu nie może bez zgody spółki zajmować się interesami konkurencyjnymi ani też uczestniczyć w spółce konkurencyjnej jako wspólnik spółki cywilnej, spółki osobowej lub jako członek organu spółki kapitałowej bądź uczestniczyć w innej konkurencyjnej osobie prawnej jako członek organu. Zakaz ten obejmuje także udział w konkurencyjnej spółce kapitałowej w przypadku posiadania przez członka zarządu co najmniej 10% udziałów lub akcji tej spółki albo prawa do powołania co najmniej jednego członka zarządu. Jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, zgody udziela organ uprawniony do powołania zarządu.

Zakaz dotyczący członków zarządu spółek kapitałowych obejmuje jedynie czynności konkurencyjne wobec spółki.

Przez pojęcie interesu konkurencyjnego należy rozumieć pewien układ relacji określany skrótowo właśnie jako interes, gdy korzyści uzyskiwane przez jeden podmiot nie pozostają bez znaczenia dla sfery interesów drugiego podmiotu. Zajmowanie się interesami konkurencyjnymi może polegać na prowadzeniu przedsięwzięcia we własnym imieniu lub za pośrednictwem innych osób bądź wreszcie w charakterze pośrednika, powiernika lub pełnomocnika innych osób. Naruszeniem zakazu konkurencji jest sytuacja gdy członek zarządu “jedynie” doradza podmiotowi konkurencyjnemu. Interesem konkurencyjnym jest podejmowanie czynności będących w relacji z działalnością prowadzoną przez inną osobę lub przedsiębiorcę. Chodzi tu, więc przede wszystkim o indywidualne prowadzenie działalności gospodarczej, bycie wspólnikiem w spółce konkurencyjnej, prokurentem, pełnomocnikiem, pracownikiem w tej spółce, pełnomocnikiem, pracownikiem w osobie prawnej konkurencyjnej.

Kodeks spółek handlowych nie określa wprost następstw naruszenia zakazu konkurencji. Spółka ma jednak możliwość skorzystania zarówno z instrumentów o charakterze organizacyjnym jak i działań o charakterze odszkodowawczym takich jak:

  • zawieszenie członka zarządu lub
  • odwołanie go z pełnionej funkcji
  • wytoczenie przez spółkę sprawy przeciwko członkowi zarządu o naprawienie szkody wyrządzonej spółce;
  • jeśli członek zarządu jest jednocześnie wspólnikiem w spółce, spółka może wystąpić z pozwem o wyłączenie członka zarządu będącego jednocześnie wspólnikiem ze spółki. W takim przypadku udziały wyłączonego wspólnika muszą zostać przejęte przez pozostałych wspólników lub osoby trzecie.

Jeżeli członek zarządu swoim działaniem wyrządził spółce znaczną szkodę majątkową, spółka ma prawo także pociągnąć członka zarządu do odpowiedzialności karnej. Jeżeli w toku prowadzenia wyjaśnień, zajdzie także podejrzenie ujawnienia tajemnicy spółki przez członka zarządu, może to dodatkowo rodzić odpowiedzialność karną na podstawie przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

 

Regulacje wynikające z prawa pracy

Zakazy konkurencji dla wspólnika czy członka zarządu wynikają z ustaw, umowy zwierane z tymi osobami mogą w pewnym zakresie  modyfikować ustawowe zakazy. Natomiast w przypadku pracownika, o naruszeniu zakazu konkurencji można mówić wówczas, gdy z pracownikiem została zawarta umowa o zakazie konkurencji. W umowie takiej należy uwzględnić, czy zakaz konkurencji ma obowiązywać tylko przez okres trwania zatrudnienia, czy także po jego ustaniu oraz jakiego rodzaju działalność uznaje się za konkurencyjną. Powstrzymanie się byłego pracownika od pracy dla konkurencji wymaga wpłaty mu odszkodowania. Właśnie ze względu na konieczność wypłacania pracownikowi odszkodowania wiele firm decyduje się jedynie na zawieranie umowy o zakazie konkurencji na czas trwania umowy o pracę, gdyż zawieranie jej także na czas po ustaniu umowy „na wszelki wypadek” nie będzie opłacalne z punktu widzenia pracodawcy.

Najczęściej stosowaną sankcją za naruszenie zakazu konkurencji przez pracownika jest rozwiązanie umowy o pracę:

  • w drodze wypowiedzenia,
  • bez zachowania okresu wypowiedzenia z winy pracownika na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 kodeksu pracy.

Należy jednak mieć na uwadze, że rozwiązanie umowy z winy pracownika może mieć miejsce tylko wtedy, gdy naruszenie zakazu konkurencji przez pracownika zostanie potraktowane jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. Aby do tego doszło, wina pracownika musi mieć charakter umyślny, a jego działania naraziły lub spowodowały dla pracodawcy znaczne szkody.

Jeżeli wskutek naruszenia zakazu konkurencji przez pracownika pracodawca poniósł szkodę majątkową, może on dochodzić jej naprawienia na zasadach określonych w art. 114-123 kodeksu pracy. Istotne znaczenie dla określenia zakresu odpowiedzialności materialnej ma rodzaj winy pracownika. W razie winy nieumyślnej odpowiedzialność pracownika, zgodnie z art. 115 kodeksu pracy, ogranicza się tylko do wysokości faktycznie poniesionej przez pracodawcę straty, nie obejmuje natomiast utraconych przez niego korzyści, które osiągnąłby, gdyby pracownik nie wyrządził mu szkody. Poza tym odpowiedzialność pracownika nie może przekroczyć sumy 3-miesięcznego wynagrodzenia pracownika w dniu wyrządzenia szkody. Inaczej jest, gdy pracodawca zdoła wykazać, że naruszając zakaz konkurencji pracownik wyrządził szkodę umyślnie. W takim przypadku jego odpowiedzialność obejmuje nie tylko rzeczywiście poniesioną przez pracodawcę stratę, ale również i utracone przez niego korzyści.

Przepisy prawa pracy mogą być stosowane również względem członka zarządu spółki, z którym została zawarta umowa o pracę. Za dopuszczalnością zastosowania przepisów prawa pracy opowiedział się Sąd Najwyższy[3], podnosząc, że poniesienie konsekwencji przewidzianych w kodeksie handlowym przez pracowników zatrudnionych w spółce handlowej i pełniących jednocześnie funkcje w jej zarządzie za działania naruszające interesy spółki nie wyklucza ich odpowiedzialności za te same zachowania na podstawie przepisów kodeksu pracy. Przy ocenie zachowania pracownika zatrudnionego na stanowisku członka zarządu spółki jako ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych należy uwzględniać jego obowiązek dokładania, przy wykonywaniu obowiązków członka władz spółki, szczególnej staranności.

 

Umowy o zakazie konkurencji 

Niezależnie od tego czy zakaz konkurencji zawarty jest w umowie o pracę czy w odrębnej umowie o zakazie konkurencji poza standardowymi zapisami, zawierać:

  • czas trwania zakazu (czy obejmuje tylko czas trwania zatrudnienia czy współpracy, czy także okres po ustaniu zatrudnienia czy współpracy)
  • wysokość odszkodowania należnego pracownikowi za powstrzymywanie się od działalności konkurencyjnej (jeżeli umowa obejmuje czas po ustaniu zatrudnienia)
  • zakres działalności uznawanej za konkurencyjną, nie można bowiem zakazać pracownikowi wykonywania każdego rodzaju pracy, a tylko takiej, która pokrywa się działalnością pracodawcy.

Te same punkty, dodatkowo zabezpieczone sanacją w postaci kary umownej, powinny znaleźć się w umowach poza pracowniczych regulujących zakaz konkurencji. Zakaz konkurencji określony w stosunku do managera zajmującego się przedsiębiorstwem można znaleźć w https://lgl-iplaw.pl/product/wzor-umowy-managerskiej-o-zarzad-przedsiebiorstwem/

 

Z punktu widzenia biznesowego takie zabezpieczenia dotyczące zakazu konkurencji jak również zachowania poufności, zwłaszcza dla przedsiębiorców inwestujących w nowe technologie, know-how i innowacyjne pomysły, powinny być podstawą każdej współpracy.

 

Więcej informacji dotyczących praw własności intelektualnej, o których warto wiedzieć znajdziesz na https://lgl-iplaw.pl/warto-wiedziec/

 

[1] III APa 9/13, LEX nr 1362666.
[2] tak SA w Gdańsku w wyroku z 4.07.2013 r., III APa 9/13, LEX nr 1362666.
[3] w wyroku z 25 maja 2000 r., sygn. akt I PKN 655/99.

 

Tajne kulisy dyplomacji trendsettera czyli check-lista współpracy z ambasadorem marki

Chcąc zwiększyć rozpoznawalność swojej działalności, produktu lub usługi przedsiębiorcy coraz częściej korzystają z formy reklamy jaką świadczy ambasador marki. Ambasador marki to osoba dzięki, której twój brand zyska “ludzkie oblicze”.

Photo by Laura Chouette on Unsplash

Ambasador marki pomoże Ci wzbudzić zaufanie do marki, wpłynąć na decyzje zakupowe a także zwiększyć znaczenie oraz świadomość marki wśród potencjalnych odbiorców. Kierując się wyborem ambasadora marki zwróć uwagę na to, czy charakter i wizerunek ambasadora marki będzie spójny z wizją i przekazem jaki niesie ze sobą marka oraz popularnością i rozpoznawalnością potencjalnego ambasadora w środowisku odbiorców, dla których dedykowane są produkty lub usługi oznaczane Twoją marką.

Ambasadorem najczęściej zostają osoby znane, aktorzy, sportowcy, czy muzycy, ale także coraz częściej na ambasadorów wybiera się influencerów, blogerów, którzy często mają dużo większy wpływ na odbiorców w Internecie.  W nawiązaniu współpracy niezwykle ważne jest, by wybrany ambasador utożsamiał się z twoim produktem oraz ideą marki, gdyż dla dzisiejszego konsumenta niezwykle ważne są prawdziwe relacje i zaufanie.

 

Jeśli stoisz przed wyborem ambasadora swojej marki lub właśnie dokonałeś jego wyboru i oboje jesteście zainteresowani współpracą zwróć koniecznie uwagę na właściwe ustalenie zasad. Odpowiednie uzgodnienia, spisane w umowie pomiędzy tobą a ambasadorem marki pozwolą cieszyć się dobrymi relacjami i uchronią Cię przed kryzysem (nie tylko w social mediach) jaki może wywołać niezadowolony współpracownik.

 

Sprawdź check-listę spraw, które należy ustalić pomiędzy Tobą a ambasadorem marki przed rozpoczęciem współpracy:

1. Po pierwsze – wzajemne oczekiwania, czyli przedmiot umowy

Lepsza zbyt dokładnie opisać poszczególne działania jakich oczekujesz od ambasadora, niż ich nie wystarczające określenie. W umowie (lub w załączniku do umowy, który będzie stanowił jej integralną część) powinien znaleźć się harmonogram zadań. Jeżeli oczekujesz, że ambasador będzie brał udział w sesjach, nagraniach lub wydarzeniach organizowanych przez ciebie lub w twoim imieniu – koniecznie to zapisz. Lepiej od razu uprzedzić ambasadora, że czekają go liczne wydarzenia, zwłaszcza jeżeli wiążą się one z częstymi wyjazdami lub inną aktywnością, którą będzie musiał pogodzić z innymi obowiązkami. Jeżeli chcesz, by ambasador aktywnie promował twój produkt lub markę w swoich social mediach – również zapisz to w umowie. Rzeczy, które mogą wydawać się oczywiste, nigdy takie nie muszą być.

2. Czas trwania umowy

Z uwagi na to, że każdy ma jakieś zobowiązania, warto przed podpisaniem umowy ustalić, czy wybrany ambasador będzie mógł aktywnie brać udział w promowaniu twojej marki i czy nie będzie to w konflikcie z jego innymi zobowiązaniami. I oczywiście jak długo jego osoba będzie promować twoją markę.

3. Wynagrodzenie – czyli co, za co?

Wynagrodzenie ambasadora powinno jasno wynikać z umowy. Niektórzy decydują się na współpracę barterową, w której w zamian za promocję marki, druga strona otrzymuje twoje produkty, jednak taka współpraca najczęściej jest spotykana przy współpracach z mniej rozpoznawanymi osobami. Najczęściej będziesz rozliczał się pieniężnie za promocję twojej marki. W wynagrodzeniu warto także wskazać, czy będzie ono płatne jednorazowo, czy np. po kolejnych etapach współpracy. Należy również pamiętać, jakich elementów dotyczy wynagrodzenie – nie tylko wykonanie świadczenia, ale także ewentualne przeniesienie majątkowych praw autorskich, oraz udzielenie zgód i upoważnień z tym powiązanych. Zadbaj o wyraźne potwierdzenie, że wynagrodzenie obejmuje korzystanie z wizerunku ambasadora.

4. Czego ambasadorowi nie wolno?

Jeżeli w ramach współpracy, oczekujesz, że ambasador będzie działał na twoją wyłączność, zapisz to w umowie. Zamiast wyłączności, możesz także wskazać, że ambasador nie będzie podejmował współpracy z markami konkurencyjnymi dla twojej. Zakaz konkurencji oraz ewentualne konsekwencje powinny stanowić odrębny punkt w umowie. Pamiętaj, że decydując się na to, ambasador może oczekiwać od ciebie dodatkowego wynagrodzenia, z racji tego, że nie może podejmować współpracy z innymi markami. Twoja marka zwraca szczególną uwagę na ochronę praw zwierząt, dzieci czy kobiet? Upewnij się, że codzienne zachowania ambasadora są w zgodzie z ideą twojej marki.

5. Definicje – czyli czy każda strona rozumie tak samo?
Naszym zdaniem definicje ułatwiają współpracę przy większości umów. W tym przypadku jednak, zdefiniowanie takich pojęć, jak kampania, nagrania, sesje, wpisy, spot, wydaje się być konieczne, by uniknąć nieporozumienia w trakcie trwania umowy.  Każdy może oczekiwać innego zaangażowania od ambasadora w działania promujące markę, lepiej więc doprecyzować, w ilu reklamach, czy nagraniach ma wziąć udział oraz co kryje się za tym pojęciem.

6. Prawa autorskie, a zgoda na korzystanie z wizerunku?

Współpraca z ambasadorem bardzo często będzie skutkowała powstaniem utworu, który chroniony jest przez prawo autorskie. Umowa regulująca współpracę powinna także wskazywać, komu będą przysługiwały poszczególne prawa, czy ambasador przenosi na ciebie czy może udzieli ci licencji do korzystania z nich. Drugą bardzo ważną kwestią, o której często się zapomina jest wizerunek. Pomimo, że zgodnie z art. 81 prawa autorskiego, nie wymaga zgody rozpowszechnianie wizerunku osoby, która otrzymała za to wynagrodzenie, warto dodatkowo uregulować taką zgodę na wykorzystywanie prze ciebie wizerunku ambasadora do celów kampanii, a także przez inne podmioty w nią zaangażowane.

7. Odpowiedzialność stron

A przede wszystkim – ambasadora. Prawdopodobnie odpowiedni reaserch przed zawarciem umowy oraz atrakcyjne warunki współpracy uchronią cię przed nielojalnym ambasadorem, jednak zawsze, co podkreślamy, nawet w przypadku umów zawieranych z rodziną czy przyjaciółmi, należy odpowiednio zabezpieczyć się na wypadek, gdyby druga strona nie wywiązywała się ze swoich zadań. Niesubordynacja ambasadora może mieć wpływ na całą kampanię promocyjną, co może wiązać się z ogromnymi stratami zarówno finansowymi jak i wizerunkowymi. Prawidłowo skonstruowana umowa powinna przewidywać konsekwencje jakie poniesie ambasador, jeżeli nie będzie aktywnie brał udziału w promocji, działał wbrew twojej marce lub niezgodnie z polityką firmy. Kary umowne powinny być adekwatne do możliwych strat, jakie poniesie przedsiębiorca, gdy ambasador nie będzie wywiązywał się z umowy.

8. O tajemnicy słów kilka

Zapraszając do współpracy ambasadora, który ma być twarzą twojej marki, chcąc nie chcąc powinieneś przybliżyć mu swój produkt, markę i cele jakimi kierujesz się jako przedsiębiorca. Czasem będzie się to wiązało z podzieleniem się swoim know-how lub innymi informacjami, które stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, tak często pilnie strzeżoną. Warto więc zabezpieczyć się przed zbytnim gadulstwem ambasadora i odpowiednio zastrzec kwestie poufności w umowie. Więcej na temat tajemnicy przedsiębiorstwa i pilnie strzeżonych recepturach możesz poczytać tutaj: https://lgl-iplaw.pl/2020/07/co-laczy-napoj-coca-cola-kawalki-kurczaka-z-kfc-oraz-preparat-wd-40/

9. Pech, los i siła wyższa

Nie każde działanie ambasadora niezgodne z założeniami kampanii musi wynikać z jego winy. Zdarzenia losowe czy wynikające z siły wyższej mogą mieć wpływ na możliwość realizacji zarówno od strony ambasadora jak i marki. Warto w umowie uregulować, jak strony będą postępowały w takiej sytuacji, a także jak będzie wyglądało wynagrodzenie ambasadora, jeżeli część świadczeń nie zostanie wykonanych nie z jego winy. Obecna sytuacja, kiedy świat nadal walczy z pandemią z pewnością zweryfikowała wiele tego typu umów – warto o tym pomyśleć, nie tylko w kontekście pandemii, ale innych sytuacji, które mogą mieć miejsce. Współpraca z ambasadorem najczęściej jest długofalowa – warto przewidzieć tego typu sytuacje i umożliwić stronom realizację umowy w sposób elastyczny, by każdy był zadowolony z jej efektów.

 

Powyższe elementy, powinny znaleźć się w każdej umowie z ambasadorem. Gotowy wzór uwzględniający wszystkie te elementy, zawierający różne warianty współpracy możesz znaleźć https://lgl-iplaw.pl/product/wzor-umowy-z-ambasadorem-marki/ .

Nie jesteś przekonany, że warto płacić za dobrze przygotowaną umowę? Od tego jak będzie przebiegała twoja współpraca z ambasadorem może zależeć pozytywny odbiór twojej marki przez konsumentów. Nikt chyba nie chce wywoływać afery, a mimo to zdarzają się głośne przypadki naruszeń współpracy lub też, gdy ambasadorowi puszczą nerwy, wychodzą na jaw nierówne zasady współpracy, które stawiają markę w złym świetle. Nie tak dawno w Internecie echem odbiła się współpraca znanej instruktorki fitness, która spośród swoich obserwatorek wybierała ambasadorki mające promować jej produkty w Internecie. Za tytuł ambasadora marki miały one cały szereg obowiązków, które musiały wykonywać, a także zakazów, których musiały się trzymać. Niestety, w końcu jednej z nich przestały odpowiadać dyskryminujące zasady współpracy i postanowiła ujawnić szczegóły tego „kontraktu”, a Internet przez dług czas huczał na ten temat. Innym głośnym przykładem, był ambasador marki telefonów, który w trakcie trwania współpracy pokazał się publicznie z telefonem konkurencyjnej marki narażając swojego kontrahenta na straty…

 

Z pewnością planując kampanię angażującą znaną twarz nie chcesz, by została ona zapamiętana tylko z afery powstałej w wyniku współpracy. Pamiętaj, że dobra umowa, nie zależnie od tego czego dotyczy, najczęściej jest kluczem do sukcesu.

 

Więcej znajdziesz na https://lgl-iplaw.pl/warto-wiedziec/

Potrzebujesz dobrego regulaminu, aby bezpiecznie prowadzić internetową sprzedaż usług, towarów lub treści cyfrowych dla konsumentów

Prowadzisz sklep internetowy, w którym oferujesz swoje produkty lub usługi konsumentom? Pamiętaj żeby zamieścić na stronie internetowej regulamin sklepu.  Niezależnie od tego, czy będziesz sprzedawać towary fizyczne, czy towary lub usługi elektroniczne, regulamin jest pewnego rodzaju umową między sprzedającym a przyszłym klientem, który kształtuje stosunki prawne pomiędzy stronami. Regulamin sklepu internetowego to jeden z najważniejszych dokumentów, jakie powinieneś mieć, otwierając taki sklep.

Photo by Mike Petrucci on Unsplash

 

Ze względu na to, że sprzedając działasz jako przedsiębiorca, musisz szczególnie zwrócić uwagę na prawa jakie przysługują konsumentom. Szczególną uwagę poświęć klauzulom niedozwolonym i obowiązkowym informacjom jakie musisz przekazać klientom. Na to co musi znaleźć się w regulaminie sklepu wskazują dwa akty prawne: ustawa o prawach konsumenta i ustawa o świadczeniu usług elektroniczną.

 

W dobrze przygotowanym regulaminie nie powinno zabraknąć informacji o:

  1. danych przedsiębiorcy oraz zakresie świadczonych usług – tutaj powinny znaleźć się informacje o danych identyfikujących przedsiębiorcę oraz usługach świadczonych przez niego, obszarze terytorialnym, na jakim działa (np. terytorium Polski lub terytorium Unii Europejskiej), a także definicje pojęć, jakimi posługuje się przedsiębiorca w regulaminie; takie informacje pozwolą zidentyfikować podmiot prowadzący daną działalność gospodarczą, np. w sytuacji sporu. Ze względu na to, że nie mamy możliwości przez Internet zobaczyć się fizycznie, ujawnienie danych rejestrowych jest dodatkowym uwierzytelnieniem działalności zgodnej z prawem
  2. rodzaju zawieranej umowy – są to postanowienia kluczowe dla uregulowania stosunku między przedsiębiorcą a klientem sklepu, dotyczące charakteru zawieranej umowy – określenie, czy jest to np. umowa sprzedaży czy umowa o dzieło, o świadczenie usług, zawierające:
      • dokładne warunki zawieranej umowy, określające prawa i obowiązki stron kupującego i sprzedającego; w tym zakresie konieczne jest uwzględnienie praw jakie konsumentowi przyznaje ustawodawca. Postanowienia regulaminu, które będą sprzeczne z prawem będą nieważne.
      • informacje o zasadach i sposobie płatności – tj. jakie metody płatności akceptuje Twój sklep (np. przelew bankowy, za pobraniem lub za pośrednictwem jakiego serwisu płatności online) oraz w jakim terminie klient może zapłacić za wybrany towar lub usługę.
      • informacje o terminie wykonania umowy – czyli w jaki sposób oraz w jakim terminie kupujący może otrzymać świadczenie oraz jakie są zasady rozpatrywania reklamacji. Należy przy tym pamiętać, że ustawowy termin na rozpatrzenie reklamacji wynosi 14 dni od daty jej złożenia, jeżeli w tym terminie nie udzielisz informacji o przyjęciu lub odrzuceniu reklamacji, uznaje się ją za przyjętą, a reklamującemu należy się zwrot świadczenia w wybrany przez niego sposób.
      • informacje o sposobie przekazania zakupionego towaru lub usługi i obowiązkach stron w tym zakresie; W regulaminie należy określić sposoby dostawy, ewentualne dodatkowe koszty, które będzie musiał pokryć kupujący lub zastrzec, że towar można odebrać jedynie osobiście.
      • informacje co do zasad odstąpienia od umowy – regulamin powinien zawierać informacje gdzie należy kierować oświadczenie o odstąpieniu od umowy oraz wzór takiego formularza. Tu również ustawowy termin na odstąpienie od umowy zawartej na odległość wynosi 14 dni. W przypadku umów zawieranych na odległość, za wyjątkami przewidzianymi w ustawie, nie można pozbawić konsumenta prawa odstąpienia od umowy. W związku z tym masz obowiązek poinformować go w jaki sposób może to zrobić, a także jakie koszty związane ze zwrotem rzeczy będzie zobowiązany ponieść, np. dotyczące odesłania produktu, poniesionych przez przedsiębiorcę uzasadnionych kosztów. Jeżeli sprzedajesz towary, co do których przepisy o odstąpieniu nie będą mieć zastosowania (prawo odstąpienia od umowy nie przysługuje w przypadku zakupu między innymi treści cyfrowych na nośnikach niematerialnych czyli np. e-booków, pełen katalog wyłączeń zawarty jest w art. 38 ustawy o prawach konsumenta), to także taka informacja o braku możliwości odstąpienia od umowy musi znaleźć się w regulaminie;
      • warunki rozwiązania umowy – jeżeli umowa jest zawarta na czas nieoznaczony lub jeżeli ma ulegać automatycznemu przedłużeniu należy wskazać w jaki sposób można ją wypowiedzieć, jaki jest okres wypowiedzenia oraz czy w przypadku rezygnacji klient będzie musiał dopełnić dodatkowych formalności
  3. informacji technicznych – przedsiębiorca, w regulaminie musi określić, jakie wymagania techniczne powinny zostać spełnione przez urządzenie, którym posługuje się klient sklepu aby móc w pełni korzystać z jego funkcjonalności; należy tutaj wskazać dostęp do internetu, rodzaje przeglądarek, dodatkowe wtyczki lub programy, które są niezbędne do korzystania ze sklepu. Dodatkowo w regulaminie należy uregulować czy można tworzyć konta klienta oraz czy ich utworzenie jest niezbędne do dokonania zakupu. Jeżeli klienci mogą tworzyć konta klienta należy także uregulować kwestie związane z założenie profilu w sklepie np. wskazać jakie dane są niezbędne do jego utworzenia, jakie funkcjonalności klient zyskuje zakładając konto w sklepie oraz jak wygląda procedura usunięcia konta ze sklepu.
  4. towarach lub usługach jakie znajdują się w ofercie – czyli tzw. głównych cechach świadczenia, nie chodzi tutaj oczywiście o opisywanie każdego towaru, należy jednak wskazać czy są to towary, fizyczne, elektroniczne, czy podlegające pod specjalne regulacje (np. leki, wyroby medyczne, alkohol).
  5. danych kontaktowych – W regulaminie obowiązkowo musisz podać namiary na ciebie – adres Twojego przedsiębiorstwa, adres poczty elektronicznej oraz numery telefonu lub faksu jeżeli są dostępne, pod którymi konsument może szybko i efektywnie kontaktować się z Tobą jak również składać reklamacje; Sposób kontaktowania się z konsumentem jest wymogiem ustawowym, jaki przedsiębiorca ma obowiązek przekazać kupującemu najpóźniej w momencie zawierania umowy.
  6. cenie towaru lub usługi – niezależnie od tego jakie produkty lub usługi masz w ofercie, w regulaminie musi znaleźć się miejsce na informacje dotyczące cen towarów lub usług wraz z podatkami, sposobie, w jaki będą one obliczane, a także o dodatkowych opłatach za transport, dostarczenie, usługi pocztowe oraz innych kosztach, a gdy nie można ustalić wysokości tych opłat – o obowiązku ich uiszczenia. W razie zawarcia umowy na czas nieoznaczony lub umowy obejmującej prenumeratę przedsiębiorca ma obowiązek podania łącznej ceny lub wynagrodzenia obejmującego wszystkie płatności za okres rozliczeniowy, a gdy umowa przewiduje stałą stawkę – także łącznych miesięcznych płatności
  7. gwarancji udzielanej przez przedsiębiorcę na zakupiony towar lub usługę – sprzedawca na podstawie kodeksu cywilnego odpowiada z tytułu rękojmi za wady fizyczne sprzedawanego towaru.Rękojmia uwzględnia oprócz tego także wady wykonanego na zamówienie dzieła. Na złożenie reklamacji konsument ma rok od zakupu. Gwarancja jest dodatkowym zabezpieczeniem jakości towaru udzielanym dobrowolnie przez producenta, niezależnie od tego czy jest on także sprzedawcą. Jest to pisemny dokument określający czas, na jaki udziela się gwarancji jakości oraz na jakich warunkach.
  8. kodeksie dobrych praktyk, jeżeli zobowiązałeś się do przestrzegania takiego kodeksu oraz sposobie zapoznania się z nim; Przez kodeks dobrych praktyk rozumie się zbiór zasad postępowania, a w szczególności norm etycznych i zawodowych, przedsiębiorców, którzy zobowiązali się do ich przestrzegania w odniesieniu do jednej lub większej liczby praktyk rynkowych;
  9. pozasądowych sposobach rozpatrywania reklamacji – należy wskazać możliwości skorzystania z pozasądowych sposobów rozpatrywania reklamacji i dochodzenia roszczeń oraz zasadach dostępu do tych procedur; Polubowne rozwiązanie sporu między przedsiębiorcą, a konsumentem może być prowadzone o ile przedsiębiorca nie zastrzegł, że nie wyraża zgody na udział w takim postępowaniu
  10. przetwarzaniu danych osobowych – obowiązek poinformowania klientów o przetwarzaniu ich danych osobowych, celu i sposobie przetwarzania nakłada na każdego przedsiębiorcę RODO czyli Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych). Konsument musi być również poinformowany o przysługujących mu uprawnieniach, np. prawie do bycia zapomnianym (poprzez usunięcie danych ze zbioru sprzedawcy). Z uwagi na zagrożenie wysokimi karami finansowymi, każdy właściciel sklepu internetowego musi szczególnie uważnie wywiązać się z nałożonych przez RODO obowiązków.

Dodatkowo w przypadku niektórych umów może być konieczność wskazania informacji o:

  1. minimalnym czasie trwania zobowiązań konsumenta wynikających z umowy
  2. wysokości i sposobie złożenia kaucji lub udzielenia innych gwarancji finansowych, które konsument jest zobowiązany spełnić na żądanie przedsiębiorcy
  3. funkcjonalności treści cyfrowych oraz technicznych środkach ich ochrony; jeżeli w sklepie oferujemy różnego rodzaju towary, takie informacje najlepiej jest wskazać przy każdym towarze z osobna. W regulaminie natomiast można wymienić format pliku i inne wymogi techniczne jakie ogólnie posiadają oferowane towary. Zabezpieczenia mogą wynikać np. z ograniczeń terytorialnych i geoblokowania, a informacje o tym najlepiej zamieścić w karcie produktu
  4. mających znaczenie interoperacyjnościach treści cyfrowych ze sprzętem komputerowym i oprogramowaniem, o których przedsiębiorca wie lub powinien wiedzieć. W praktyce, należy wskazać jaki wpływ na sprzęt klienta mogą mieć pliki cyfrowe, które pobierze i zapisze na swoim komputerze lub innym sprzęcie elektronicznym, a także o ograniczeniach i wymogach sprzętowych.

Co ważne, każdy regulamin musi zawierać datę od kiedy obowiązuje.

 

Więcej znajdziesz na https://lgl-iplaw.pl/warto-wiedziec/

 

Jeżeli jesteś w trakcie przygotowywania regulaminu swojego sklepu mogą przydać Ci się nasze wzory regulaminów sklepu 

  lub

Zajrzyj do naszego sklepu: https://lgl-iplaw.pl/sklep/.

 

W małym skrócie o dużych zmianach w sporach procesowych o własność intelektualną

1 lipca 2020 r. wprowadza duże zmiany w zakresie orzekania w sprawach dotyczących własności intelektualnej. O tym, co nas czeka informowaliśmy już chwilę po uchwaleniu nowych przepisów: https://lgl-iplaw.pl/2020/02/kolejne-zmiany-w-procedurze-cywilnej-wprowadzenie-postepowania-w-sprawach-wlasnosci-intelektualnej/

Wczoraj weszła w życie ustawa z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020 poz. 288,), która wprowadza przepisy pozwalające na zastosowanie odrębnego trybu orzekania w sprawach własności intelektualnej.

Photo by Markus Winkler on Unsplash

 

Powstanie wyspecjalizowanych sądów ma za zadanie usprawnić i przyspieszyć rozstrzyganie sporów z zakresu IP, a także podwyższyć jakość orzekania w rozpoznawanych sprawach. Przyczynić do tego ma się wykwalifikowana kadra sędziów rozpoznających w wyznaczonych wydziałach oraz wprowadzenie szczególnych środków procesowych przysługujących uprawnionym.

Obejmują one przede wszystkim ułatwienia dowodowe zarówno przed wszczęciem postępowania jak i później w trakcie trwania procesu. Krótkie terminy na rozpoznawania przez sędziów wniosków o zabezpieczenie środków dowodowych mają przyspieszyć ich rozpoznawanie oraz zapobiec utracie dowodów poprzez ich zniszczenie. Za pomocą nowej instytucji wyjawienia lub wydania środka dowodowego, uprawniony będzie mógł wystąpić z żądaniem kierowanym do pozwanego, aby przekazał on lub dostarczył do sądu określony przez powoda środek dowodowy, służący ujawnieniu i poznaniu nowych faktów dotyczących naruszenia prawa powoda lub służący wykazaniu prawdziwości podnoszonych przez powoda twierdzeń o tych faktach.

W nowych sprawach procesowych dotyczących IP musimy wziąć pod uwagę kilka istotnych zmian. Najważniejsze z nich to:

 

I. powstanie wyspecjalizowanych sądów do spraw własności intelektualnej

Największą zmianą wprowadzoną niniejszą nowelizacją jest powstanie wyspecjalizowanych sądów do spraw własności intelektualnej. Do zatem którego sądu się kierować? Wydziały ds. własności intelektualnej zostały utworzone w Sądach Okręgowych w

  • Warszawie,
  • Poznaniu,
  • Gdańsku,
  • Lublinie,
  • w Katowicach.

W ten sposób każda część Polski uzyskała swój sąd właściwy do orzekania w sprawach z zakresu IP. W drugiej instancji orzekać mają Sądy Apelacyjne w Warszawie i Poznaniu.

Wyspecjalizowane sądy zajmą się nie tylko ochroną własności intelektualnej, na którą składa się własność przemysłowa i prawo autorskie oraz prawa pokrewne, ale również zwalczaniem nieuczciwej konkurencji i ochroną dóbr osobistych.

Dodatkowo, do orzekania w sprawach dotyczących programów komputerowych, wynalazków, wzorów użytkowych, topografii układów scalonych, odmian roślin oraz tajemnic przedsiębiorstwa o charakterze technicznym został wyznaczony wyłącznie Sąd Okręgowy w Warszawie.

 

II. definicja spraw własności intelektualnej

Jakie sprawy będą rozpoznawane przez wyspecjalizowane sądy?

  • o ochronę praw autorskich i praw pokrewnych
  • o ochronę praw własności intelektualnej
  • o ochronę innych praw na dobrach niematerialnych związanych z prawem własności intelektualnej
  • o ochronę dóbr osobistych w zakresie wykorzystania dobra osobistego w celu indywidualizacji, reklamy lub promocji przedsiębiorcy, towarów lub usług
  • o ochronę dóbr osobistych w związku z działalnością naukową lub wynalazczą
  • o zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji

 

III. obowiązkowe zastępstwo procesowe przez  adwokatów, radców prawnych i rzeczników patentowych

Nowe przepisy wprowadzają także obowiązkowe zastępstwo procesowe przez  adwokatów, radców prawnych i rzeczników patentowych w sprawach o wartości przekraczającej 20 tys zł.

 

IV. szczególne środki procesowe

Nowe przepisy wprowadzają trzy środki procesowe mające ułatwić dowodzenie naruszenia praw własności intelektualnej:

  • zabezpieczenie dowodu,
  • wydanie i wyjawienie dowodu
  • wezwanie od udzielenia informacji

Powyższe uprawnienia przysługują także przed wszczęciem postępowania o naruszenie praw własności intelektualnej. Co ważne, powyższe środki procesowe mogą być stosowane zarówno wobec potencjalnego naruszyciela jak i wobec osoby trzeciej, której wprawdzie nie jest stawiany zarzut naruszenia praw własności intelektualnej ale jest ona w posiadaniu dowodu i może udzielić informacji w sprawie. Trzeba będzie jednak wykazać, że osoba, wobec której składa się taki wniosek, posiada dany dowód lub może umożliwić jego zabezpieczenie, albo że posiada żądane informacje lub ma do nich dostęp.

Obowiązany do wyjawienia informacji albo wydania dowodu będzie miał prawo zażalenia na wydane w tej sprawie postanowienie poprzez wniosek o uchylenie lub zmianę postanowienia o zabezpieczeniu dowodu lub udzieleniu informacji.

 

Wprowadzone zmiany mają przyczynić się do usprawnienia rozstrzygania spraw z zakresu własności intelektualnej oraz dopuszczenia do orzekania składów sędziowskich wyspecjalizowanych w tej materii. Mamy nadzieję, że regulacje pozwolą na sprawne i jeszcze bardziej skuteczne prowadzenie spraw naszych Klientów. Zainteresowane osoby zapraszamy do kontaktu: https://lgl-iplaw.pl/kontakt

ABC tworzenia regulaminu konkursu w Internecie. Czego unikać i o czym pamiętać pisząc regulamin konkursu w social mediach.

Największym błędem przy organizacji konkursu w Internecie jest brak regulaminu (!). Jeszcze kilka lat temu, gdy konkursy w social mediach dopiero raczkowały, bardzo często ich organizatorzy zupełnie zapominali o tym dokumencie. Obecnie zdarza się to rzadziej, ale nadal można natknąć się na konkurs “bez zasad”.

Każdy konkurs powinien mieć określone i dostępne reguły jego organizacji i przebiegu a zwłaszcza wyłaniania zwycięzców. Nawet wtedy, gdy służy tylko zabawie dzieci czy dorosłych…

Photo by Abigail Miller on Unsplash

 

Oto podstawowe ABC tworzenia regulaminu konkursu w Internecie. 

 

A – jak abuzywne klauzule (niedozwolone)

Klauzule abuzywne, to inaczej postanowienia zakazane. Przystępujący do konkursu uczestnicy nie mają możliwości negocjowania treści regulaminu i muszą podporządkować się zasadom określonym przez organizatora. Z tego względu, z uwagi na ochronę praw konsumenta, którym jest każdy uczestnik konkursu nie związanego z działalnością gospodarczą, prawo zabrania stosowania postanowień, które są niekorzystne dla drugiej strony lub sprzeczne z prawem. Organizator, który stosuje klauzule abuzywne naraża się na postępowanie przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Zakazane jest używanie klauzul obejmujących m.in. zastrzeżenie możliwości zmiany regulaminu w każdym czasie bez podania przyczyn bądź zastrzeżenie sądu do rozstrzygnięcia możliwego sporu właściwego dla siedziby organizatora. Za abuzywne uznano następujące klauzule: 

  • “Organizator zastrzega sobie prawo do zmiany terminu konkursu, jego przerwania lub zawieszenia konkursu z ważnych przyczyn”
  • “Organizator zastrzega sobie prawo zmian w regulaminie w czasie trwania konkursu i zobowiązuje się do natychmiastowego opublikowania zmienionego regulaminu w miejscach, w których uprzednio opublikował regulamin konkursu”
  • “Odpowiedzialność Organizatora jest ograniczona względem Uczestnika do wysokości wartości możliwej do wygrania w Konkursie nagrody.”
  • “Wszelkie reklamacje w związku z Konkursem mogą być zgłaszane listem poleconym (…) w terminie nie późniejszym niż 7 od daty zaistnienia zdarzenia stanowiącego podstawę reklamacji, jednakże nie później niż w terminie do dnia (…) włącznie, pod rygorem wygaśnięcia jakichkolwiek roszczeń związanych z udziałem w Konkursie (…).”
  • “Niezgłoszenie roszczeń w ww. terminie oznacza zrzeczenie się przez Uczestnika wszelkich roszczeń związanych z uczestnictwem w Konkursie”
  • “Organizator zastrzega sobie prawo zmiany okresu trwania Konkursu, zmiany warunków Konkursu oraz nagród przeznaczonych do wygrania w Konkursie, o czym powiadomi Uczestników na stronach internetowych: www.(…)”
  • “Organizator nie ponosi odpowiedzialności za nieprawidłowość lub nieterminowość doręczenia przez Pocztę Polską lub kuriera listów, telegramów i innych przesyłek wysyłanych przez lub do Organizatora w związku z Konkursem, ani za działanie podmiotów świadczących usługi telekomunikacyjne lub dostępu do Internetu, w zakresie, w jakim usługi te były wykorzystywane w związku z Konkursem”
  • “Wszelkie ewentualne spory, mogące wyniknąć w związku z Konkursem lub interpretacją postanowień niniejszego Regulaminu poddane będą pod rozstrzygnięcie sądu powszechnego właściwego miejscowo dla siedziby Organizatora.”
  • “Całkowita odpowiedzialność organizatora konkursu wobec uczestnika nagrodzonego z tytułu reklamacji nie przekracza wartości nagrody przypadającej dla danego uczestnika zgodnie z zasadami określonymi w niniejszym regulaminie”
  • “Organizator zastrzega sobie prawo do zakończenia Konkursu w każdym czasie bez podania przyczyny, o czym poinformuje poprzez zamieszczenie informacji na stronie internetowej Organizatora”
  • “Organizator zastrzega sobie prawo do zmiany rodzaju nagrody podczas trwania Konkursu na nagrody o podobnych właściwościach, funkcjonalności oraz o podobnej wartości”
  • “(…) Zleceniodawca nie ponoszą odpowiedzialności za doręczenie, prawidłowość i terminowość doręczenia przez (…) pocztę bank lub kuriera odpowiednio SMS-ów, listów (w tym reklamacji), telegramów i innych przesyłek wysyłanych w imieniu organizatora/Zleceniodawcy lub przez/do Organizatora w związku z Konkursem”
  • “Organizator może zakończyć albo zawiesić Konkurs w dowolnym momencie albo na dowolny okres bez konieczności uprzedniego powiadamiania o tym fakcie Uczestników. O zakończeniu albo zawieszeniu działań konkursowych Organizator poinformuje Uczestników za pośrednictwem Serwisu”
  • “Organizator zastrzega sobie, że nie ponosi odpowiedzialności za zdarzenia uniemożliwiające prawidłowe przeprowadzenie Konkursu, których nie był w stanie przewidzieć (…)”
  • “Decyzja Komisji w zakresie wniesionej reklamacji jest ostateczna i wiążąca” (pkt (…) Regulamin Konkursu Promocyjnego”
  • “W wypadku zawieszenia lub zaprzestania organizacji Konkursu Uczestnikom nie przysługują względem Organizatora żadne roszczenia, w szczególności Uczestnikowi nie przysługuje prawo żądania […] zwrotu kosztu udziału w Konkursie”
  • “Organizator konkursu nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie kwestie związane z realizacją nagrody przez Partnerów (…)”

pełną listę klauzul niedozwolonych znajdziesz w rejestrze prowadzonym przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów https://www.uokik.gov.pl/rejestr_klauzul_niedozwolonych2.php

 

B – jak brak prawidłowego oznaczenia organizatora konkursu

Regulamin konkursu jest pewnego rodzaju umową uczestnika konkursu z organizatorem, dlatego w regulaminie powinny znaleźć się pełne dane organizatora wraz z adresami kontaktowymi. Przystępujący do konkursu mają prawo wiedzieć kto jest jego organizatorem, do kogo mogą zwrócić się z pytaniami czy reklamacjami dotyczącymi przebiegu konkursu.

 

C – jak czas trwania konkursu

Termin przeprowadzania konkursu powinien być z góry określony. Niedozwolone jest skracanie lub przesuwanie terminu rozpoczęcia i zakończenia konkursu. Brak wskazania terminu trwania konkursu powoduje, że jest on nieważny. Z uwagi na to, że konkurs jest wedle prawa przyrzeczeniem publicznym stosuje się do niego przepis 921. § 1.  Kodeksu cywilnego: Publiczne przyrzeczenie nagrody za najlepsze dzieło lub za najlepszą czynność jest bezskuteczne, jeśli nie został w nim oznaczony termin, w ciągu którego można ubiegać się o nagrodę.

 

D – jak dane osobowe

O tym, że istnieje RODO wiedzą już chyba wszyscy. Organizator konkursu zbiera od uczestników ich dane osobowe, które pozwalają na ich identyfikację jak imię, nazwisko, adresy zamieszkania itp. Przepisy o ochronie danych osobowych nakładają obowiązek poinformowania podmiotu, którego dane są przetwarzane o:

  • celu i podstawie przetwarzania danych
  • kto jest administratorem danych,
  • w jaki sposób dane są przechowywane
  • czy i komu będę udostępniane
  • przez jaki czas będą przetwarzane
  • jakie prawa ma użytkownik w związku z przetwarzaniem jego danych

 

E – jak element losowości

Zasady wyłaniania zwycięzców konkursu nie mogą zawierać żadnego elementu losowości. W przypadku takiego skonstruowania regulaminu, że o wyłonieniu zwycięzcy decyduje los mamy do czynienia z loterią, której organizacja wymaga spełnienia szeregu warunków zawartych w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Loteria promocyjna może być urządzona jedynie poprzez uzyskanie zezwolenia na jej urządzenie. Więcej na temat tego, kiedy konkurs jest loterią i jakie wymagania musisz spełnić organizując loterię możesz przeczytać w naszym wcześniejszym artykule: https://lgl-iplaw.pl/2020/05/konkurs-czy-loteria-podstawowe-roznice-dotyczace-tych-form-promocji-twojego-przedsiebiorstwa/

 

F – jak formalności, czyli opisanie trybu postępowania reklamacyjnego

Obowiązek ten wynika z przepisów o prawach konsumenta. Uczestnik konkursu powinien zostać poinformowany o tym gdzie i w jakim terminie może składać reklamacje w związku z przebiegiem konkursu, tj. należy wskazać czas na złożenie reklamacji, adres e-mail lub korespondencyjny na jaki należy kierować reklamację oraz co trzeba zawrzeć w składanej reklamacji.

 

G – jak gwarancja nagrody 

Najważniejsza motywacją do wzięcia udziału w konkursie zwykle są nagrody. Określenie nagród jakie są możliwe do wygrania w konkursie i sposoby ich odbioru. Nagrody jakie są możliwe do wygrania w konkursie powinny być znane uczestnikom przed przystąpieniem do konkursu. Wiadomo, że każdy chciałby wiedzieć wcześniej co może wygrać i czy wkład pracy jaki się od niego wymaga jest dla niego adekwatny do wartości nagrody.

 

H – jak hasło: “podatek od nagród”

Pamiętaj, że na organizatorze konkursu ciąży obowiązek opłacenia podatku dochodowego od wygranych przez uczestników nagród. Przygotowując konkurs sprawdź czy możliwe będzie zastosowanie zwolnienia podatkowego w innym przypadku będzie obowiązany do pobrania od uczestnika należnej do zapłaty kwoty lub przyznania zwycięzcy konkursu dodatkowej nagrody pieniężnej, która pokryje wysokość należnego podatku. Nie zapomnij zawrzeć, w zależności od wybranej przez Ciebie opcji, odpowiednich postanowień w regulaminie informujących uczestnika o obowiązkach podatkowych związanych z wygraną w konkursie.

 

I – jak informacja o braku powiązań z FB

Gdy konkurs organizowany jest w serwisach Facebook i Instagram, ważne jest czytelne wskazanie, że konkurs nie jest przeprowadzany ani w żaden inny sposób zarządzany czy powiązany z podmiotami zarządzającymi lub będącymi właścicielami obu serwisów. Zgodnie z Regulaminem serwisu Facebook promocje na Facebooku muszą zawierać następujące zapisy:

  • pełne zwolnienie serwisu Facebook z odpowiedzialności wobec każdego uczestnika
  • informację, że promocja nie jest w żaden sposób sponsorowana, popierana ani przeprowadzana przez serwis Facebook ani z nim związana.

Dodatkowo warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden zapis z regulaminu serwisu, który zabrania wykorzystywania do konkursu prywatnych osi czasu i połączeń ze znajomymi, np. niedozwolone jest stosowanie rozwiązań typu „udostępnij na swojej osi czasu, aby wziąć udział w promocji”, „udostępnij na osi czasu znajomego, aby mieć większe szanse na wygraną w konkursie” czy „oznacz znajomych w tym poście, aby wziąć udział w promocji”

 

J – jak jasne reguły uczestnictwa w konkursie 

Regulamin powinien określać kto może wziąć w nim udział. Jeżeli konkurs jest kierowany do osób małoletnich, trzeba dopełnić dodatkowych formalności, aby mógł być przeprowadzony zgodnie z prawem takie jak np. zgoda rodzica bądź innego opiekuna prawnego. Z udziału w konkursie powinny być też wyłączone osoby bezpośrednio spokrewnione z organizatorem (zarządem, komisją konkursową) lub współpracujące z osobami zarządzającymi czy wyłaniającymi zwycięzców.

 

K – jak kryteria wyłaniania zwycięzcy 

Poprawnie określenie zasad przyznawania nagród pozwoli zaoszczędzić organizatorowi czasu i stresu, który będzie musiał poświęcić na odpisywanie rozżalonym uczestnikom, którzy nie będą się zgadzać z wynikiem konkursu. Sposób wybory zwycięzcy powinien być obiektywny, pozbawiony faworyzowania jakiejś grupy uczestników konkursu. Najlepiej jest określić kryteria jakie praca konkursowa musi spełnić oraz wskazać komisję konkursową składającą się z kilku osób, by wybór zwycięzcy był dla każdego sprawiedliwy.

 

 

Kolejne litery alfabetu konkursów pisze życie a my będziemy opisywać je w następnych wpisach 🙂

 

Jeśli już teraz potrzebujesz gotowego regulaminu konkursu, w którym prace konkursowe zwycięzców konkursu będą stanowić utwory w rozumieniu prawa autorskiego bądź przedmioty praw pokrewnych czy własności przemysłowej, gdy wyłonione prace konkursowe mają służyć np. jako logo firmy lub do innych celów związanych z eksploatacją praw autorskich – zajrzyj na https://lgl-iplaw.pl/product/wzor-regulaminu-konkursu-w-internecie/

 

 

Reklama zakazana: quod lege non prohibitum, licitum est, czyli o tym czego prawo nie zakazuje, więc jest dozwolone

Reklama za pośrednictwem mediów, Internetu czy w formie drukowanej to najłatwiejszy sposób na promocję swoich usług lub produktów. Istnieje jednak szereg zakazów dotyczących reklam, jak również wiele branż, którym prawo ogranicza lub całkowicie zakazuje reklamy.

Co i komu wolno, a czego zdecydowanie nie należy robić reklamując swoje produkty lub usługi? jakie są granice zakazów? 

 

Zakazy ogólne – dotyczące każdego przedsiębiorcy

Niezależnie od tego w jakiej branży działasz, ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji[1] zakazuje reklam, które:

  • są sprzeczne z dobrymi obyczajami lub uchybiają godności człowieka

reguła ta odnosi się to do sprzeczności z ogólnie przyjętymi w danym kraju zasadami, zakazane są więc reklamy zachęcające do łamania zasad współżycia społecznego, eksponowania agresji, złych zachowań, czy odwołujące się do osobistych cech człowieka, jak kolor skóry, pochodzenie, wiara itp. w konsekwencji to czy doszło do naruszenia obyczajów lub godności jest ocenne i zwykle budzi dużo kontrowersji.

  • wprowadzają klienta w błąd i mogą przez to wpłynąć na jego decyzję co do nabycia towaru lub usług

zakazane jest podawanie w reklamie informacji, które wskazują błędne informacje takie jak przeznaczenie, skład lub właściwości reklamowanego produktu lub usługi.

  • odwołują się do uczuć klientów przez wywoływanie lęku, wykorzystywanie przesądów lub łatwowierności dzieci

zakazane jest reklamowanie produktów, w sposób, który w konsumencie budzi wyraźną obawę, strach, konieczność jego nabycia np. w związku z obecnie panującą pandemią, zakazane są reklamy, które sugerują, że jakiś produkt chroni przed wirusem, jest wirusobójczy.

  • stanowią wypowiedź, która, zachęcając do nabywania towarów lub usług, sprawia wrażenie neutralnej informacji

dotyczy to tzw. reklam ukrytych lub sponsorowanych bardzo często występujących w ramach artykułów w prasie lub Internecie, w tym także w ramach współpracy z influencerami lub z wykorzystaniem lokowania produktu, z którym często spotkać się można w programach i serialach telewizyjnych. Każde umieszczenie reklamy w ten sposób powinno być odpowiednio oznaczone.

  • mogą być potraktowane jako istotna ingerencja w sferę prywatności, np. przez uciążliwe dla klientów nagabywanie w miejscach publicznych, przesyłanie na koszt klienta niezamówionych towarów lub nadużywanie technicznych środków przekazu informacji

kilka lat temu popularne były telefony do konsumentów, na podstawie których telemarketerzy wysyłali niezamówione książki, bieliznę itp. Do osób, z którymi rozmawiali, bez uzyskania na to zgody, a następnie wymuszali dokonanie zapłaty za dany produkt. Do tej pory tego typu procedery zdarzają się, jednak zdecydowanie rzadziej, prawdopodobnie ze względu na obowiązujące przepisy o ochronie danych osobowych

 

 

Zakazy reklamy poszczególnych towarów lub branż

Poza tymi zakazami, do których muszą stosować się wszyscy przedsiębiorcy, polskie prawo nakłada także dodatkowe zakazy i ograniczenia na niektóre z branż, które ze względu na swoją specyfikę i czasami zagrożenia jakie niosą dla potencjalnego konsumenta są regulowane w szczególny sposób.

Należą do nich:

reklama napojów alkoholowych

na podstawie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zakazane całkowicie są reklamy napojów alkoholowych za wyjątkiem piwa, którego reklama musi spełniać określone warunki:

    • nie może być kierowana do małoletnich, ani z ich udziałem
    • w żaden sposób nie łączy spożywania alkoholu z aktywnością fizyczną, prowadzeniem pojazdów, ani też nie sugeruje, że alkohol wpływa na atrakcyjność, sukces zawodowy
    • alkohol w reklamie nie może być łączony z relaksem, nauką lub pracą
    • nie może zawierać stwierdzeń wskazujących, że alkohol posiada właściwości lecznicze, jest środkiem stymulującym, uspakajającym lub sposobem rozwiązywania konfliktów osobistych, ani też zachęcać do nadmiernego spożycia
    • nie może być przedstawiana w telewizji, radiu, kinie lub teatrze między godz. 6 a 20, z wyjątkiem reklamy prowadzonej przez organizatora imprezy sportu wyczynowego lub profesjonalnego w trakcie trwania tej imprezy;
    • nie można zamieszczać reklamy napojów alkoholowych także w prasie młodzieżowej, dziecięcej, na okładkach prasy, a także na wszelkiego rodzaju słupach i tablicach reklamowych, chyba że 20% powierzchni reklamy zajmować będą widoczne i czytelne napisy informujące o szkodliwości spożycia alkoholu lub o zakazie sprzedaży alkoholu małoletnim

 

reklama wyrobów tytoniowych

podobnie jak napoje alkoholowe, ze względu na szkodliwy wpływ na organizm człowieka zakazane jest reklamowanie wyrobów tytoniowych tj. papierosów, tytoniu, papierosów elektronicznych, pojemników zapasowych, rekwizytów tytoniowych lub symboli z nimi związanych we wszelkich środkach masowego przekazu, placówkach młodzieżowych, leczniczych, sportowych i innych miejscach publicznych.

    • dodatkowo producenci i importerzy wyrobów tytoniowych nie mogą w ramach promocji sponsorować wydarzeń sportowych, kulturalnych, oświatowych, zdrowotnych i społeczno-politycznych.
    • ustawa o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych nakłada także zakaz eksponowania wyrobów tytoniowych w punktach sprzedaży.
    • zakazane jest także zamieszczanie na etykietach opakowań wyrobów tytoniowych informacji promujących spożycie tytoniu, sugerujących mniejszą szkodliwość lub powiązanie z produktem leczniczym. Dodatkowo na etykietach powinna znaleźć się informacja o szkodliwości wyrobu tytoniowego dla zdrowia i życia spożywającego.

 

reklama solariów

od 2018 r. obowiązuje ustawa o ochronie życia przed następstwami korzystania z solarium, która wprowadziła całkowity zakaz reklamowania i promocji usług solariów:

    • w telewizji, radiu, prasie, Internecie, kinach, podmiotach leczniczych, szkołach i placówkach oświatowo-wychowawczych, na terenie obiektów sportowo-rekreacyjnych oraz w innych miejscach publicznych;
    • na plakatach, w tym plakatach wielkoformatowych;
    • niedozwolona jest także promocja w postaci karnetów, rabatów i konkursów organizowanych przez solaria

 

reklama gier i hazardu

branża hazardowa także podlega licznym obostrzeniom w zakresie reklamy i promocji swoich usług. Zasady urządzania gier hazardowych i prowadzenia działalności o takim charakterze reguluje ustawa o grach hazardowych. Prawo zakazuje:

    • reklamy gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych, gier na automatach przez co rozumie się publiczne rozpowszechnianie znaków towarowych lub symboli graficznych i innych oznaczeń z nimi związanych, a także nazw i symboli graficznych podmiotów prowadzących działalność wymienioną powyżej
    • promocji gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach, przez co rozumie się publiczną prezentację tych gier lub zakładów, rozdawanie rekwizytów z nimi związanych, wręczanie żetonów lub dowodów uczestnictwa w tych grach a także ich sprzedaż w miejscach publicznych, oraz inne formy publicznego zachęcania do uczestnictwa w nich lub przekonywania o ich zaletach bądź zachęcania do wstępu do kasyn gry lub punktów przyjmowania zakładów wzajemnych.
    • dozwolone jest natomiast reklamowanie i promocja prowadzone wewnątrz kasyna gier

 

reklama leków i aptek

zgodnie z art. 52 ustawy- Prawo farmaceutyczne reklamą produktu leczniczego jest działalność polegająca na informowaniu lub zachęcaniu do stosowania produktu leczniczego, mająca na celu zwiększenie: liczby przepisywanych recept, dostarczania, sprzedaży lub konsumpcji produktów leczniczych. Zakazana jest reklama produktów leczniczych:

    • wydawanych wyłącznie na podstawie recepty;
    • zawierających środki odurzające i substancje psychotropowe;
    • umieszczonych na wykazach leków refundowanych, zgodnie z odrębnymi przepisami, oraz dopuszczonych do wydawania bez recept o nazwie identycznej z umieszczonymi na tych wykazach.
    • którego nazwa jest identyczna z nazwą produktu leczniczego wydawanego wyłącznie na podstawie recepty.
    • niedopuszczonych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
    • dopuszczonych do obrotu bez konieczności uzyskania pozwolenia, o których mowa w  4 Prawa farmaceutycznego;
    • zawierającej informacje niezgodne z Charakterystyką Produktu Leczniczego albo z Charakterystyką Produktu Leczniczego Weterynaryjnego

a także ze względu na sprzedaż produktów leczniczych zakazana jest reklama aptek, punktów aptecznych oraz ich działalności, jak również  placówek obrotu pozaaptecznego i ich działalności odnosząca się do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych.

 

reklama substancji niebezpiecznych

ustawa o substancjach chemicznych i ich mieszaninach zakazuje reklamy i promocji substancji niebezpiecznych bez wymienienia kategorii, do których substancja ta została zaklasyfikowana

 

reklama substancji psychotropowych

zabrania się reklamy i promocji:

    • substancji psychotropowych, środków odurzających, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych.
    • środków spożywczych lub innych produktów przez sugerowanie, że posiadają one działanie takie jak substancje psychotropowe, środki odurzające, środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne lub których użycie, nawet niezgodne z przeznaczeniem, może powodować skutki takie jak skutki działania substancji psychotropowych, środków odurzających, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych.

 

reklama żywności

w zakresie reklamowania żywności można wyodrębnić dwa rodzaje zakazów i ograniczeń:  stosunku do preparatów początkowego żywienia dla niemowląt oraz dotyczące reklam żywności skierowanych do dzieci poniżej 12. roku życia, ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia zabrania:

    • reklamy preparatów do początkowego żywienia niemowląt w miejscach ich sprzedaży;
    • prowadzenia działalności promocyjnej zachęcającej do nabycia preparatów do początkowego żywienia niemowląt i przedmiotów służących do karmienia niemowląt, takiej jak rozdawanie próbek, specjalne wystawy, kupony rabatowe, premie, specjalne wyprzedaże i sprzedaż wiązana;
    • oferowania lub dostarczania przez producentów lub dystrybutorów preparatów do początkowego żywienia niemowląt oraz przedmiotów służących do karmienia niemowląt, ich próbek lub innych przedmiotów tego typu o charakterze promocyjnym – konsumentom, w tym przede wszystkim kobietom ciężarnym, rodzicom niemowląt lub członkom ich rodzin, bezpośrednio lub za pośrednictwem podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych, bezpłatnie lub po obniżonej cenie.

Reklama preparatów do początkowego żywienia niemowląt może być prowadzona wyłącznie w publikacjach popularnonaukowych specjalizujących się w upowszechnianiu wiedzy z zakresu opieki nad dzieckiem lub w publikacjach naukowych i musi być ograniczona do informacji potwierdzonych badaniami naukowymi. Informacje zawarte w reklamie nie mogą sugerować, że karmienie sztuczne jest równoważne lub korzystniejsze od karmienia piersią.

Ograniczenia dotyczące reklam żywności kierowanych do dzieci poniżej 12. roku życia są efektem propozycji od samej branży żywnościowej, która zawnioskowała w tym celu do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o wprowadzenie ograniczeń reklam w czasie antenowym, którego grupę docelową stanowią głównie dzieci poprzez zakaz:

  • reklam dotyczących artykułów spożywczych lub napojów zawierających składniki, których obecność w nadmiernych ilościach w codziennej diecie jest niewskazana.

 

reklama usług prawniczych

reklama kancelarii prawnych podlega wielu ograniczeniom wynikającym z etyki zawodowej, co prawda przepisy w tym zakresie zostały nieco zliberalizowane, nadal jednak nie wolno prawnikom dokonywać reklamy i promocji swoich usług np. za pomocą płatnych reklam w Internecie, pozyskiwania klientów w sposób sprzeczny z godnością zawodu oraz współpracy z podmiotami pozyskującymi klientów z naruszeniem prawa lub zasad współżycia społecznego; dozwolone są natomiast wszelkiego rodzaju treści o charakterze informacyjnym na dokumentach firmowych, broszurach, stronach internetowych i portalach a także budowanie pozycji eksperta poprzez np. prowadzenie bloga lub strony internetowej, na których prawnicy dzielą się bezpłatnie swoją wiedzą

 

 

Jakie mogą być konsekwencje naruszenia zakazu reklamy? 

Jeśli przedsiębiorca posługuje się reklamą zakazaną prawem musi liczyć się z tym, że konsument, którego interes został z tego powodu naruszony, może domagać się od niego na drodze cywilnej m.in.:

    • naprawienia szkody na zasadach ogólnych, w szczególności żądania unieważnienia umowy z obowiązkiem wzajemnego zwrotu świadczeń oraz zwrotu przez przedsiębiorcę kosztów związanych z nabyciem towaru,
    • zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej, ochroną dziedzictwa narodowego lub ochroną konsumentów.

Dodatkowo Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ma prawo przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów  nałożyć na przedsiębiorcę naruszającego przepisy karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia tej kary.

 

 

Jeśli potrzebujesz pomocy w ocenie legalności Twojej reklamy, skontaktuj się z nami 🙂

 

Więcej informacji dotyczących praw własności intelektualnej, o których warto wiedzieć znajdziesz na https://lgl-iplaw.pl/warto-wiedziec/

 

[1] ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1010 z późn. zm.).

 

Utwór, który jest dziełem i dzieło, które nie jest utworem

Czy istnieje utwór, który nie jest dziełem? Skoro dzieło, to określony w umowie oczekiwany rezultat pracy człowieka a utwór to efekt, przejaw twórczości człowieka?

Photo by Mari Helin on Unsplash

 

Czym jest utwór?

Zgodnie z art.1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, utwór to “przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia“. Zatem jest to efekt, rezultat twórczego działania człowieka.

Działalność twórcza” oznacza, że ustawodawca za przedmiot prawa autorskiego uznaje tylko rezultat (przejaw) takiego działania, który choćby w minimalnym stopniu odróżnia się od innych rezultatów takiego samego działania, a zatem, że posiada cechę nowości, której stopień nie ma znaczenia, na co m.in. wskazuje użycie słowa „każdy”.[1]

“Indywidualny charakter utworu” oznacza, że rezultat twórczej pracy musi wyróżniać się od innych takich samych przejawów działalności twórczej w sposób świadczący o jego swoistości, oryginalności i tych wszystkich właściwościach, które sprawiają, że w większym czy mniejszym stopniu jest on niepowtarzalny i nieposiadający swego wiernego odpowiednika w przeszłości.

Powszechna jest opinia, iż zawarcie w definicji utworu cechy twórczości oznacza, że to, co zostało stworzone, nie było uprzednio znane w takiej samej postaci (cecha nowości) oraz że mamy do czynienia z jakimś obiektywnie uchwytnym rezultatem samodzielnej twórczości, tj. że twórca rzeczywiście wzbogacił dotychczasowy stan rzeczy nowymi elementami (oryginalność).[2]

 

Aby utwór był chroniony prawem autorskim nie ma znaczenia czy jest on zapisany na kartce, nagrany na płytę CD czy wyrecytowany. Kartka, płyta CD, płótno, metal są fizycznymi nośnikami utworu. Ten sam utwór może być wydrukowany w postaci książki czy nagrany na płytę CD.

Sposób wyrażenia utworu nie ma znaczenia dla prawa autorskiego. Podobnie, dla ochrony przewidzianej prawem autorskim nie ma znaczenia jakim materiałem posłużył się autor dla utrwalenia utworu: cennym kruszcem czy papierem. Ważna jest twórcza myśl zawarta  w tym materiale. To co jest najważniejsze przy ocenie, to indywidualny charakter jaki twórca nadał rezultatowi swojej twórczej pracy.

Dla prawa autorskiego nie ma też znaczenia jaką wartość przypisuje się utworowi. Historia pokazuje, że często dzieła niedoceniane za życia swoich twórców, dopiero po ich śmierci zostawały dostrzeżone i docenione przez następne pokolenia. Prawo autorskie chroni te znane, cenione utwory i te „pisane do szuflady”, a nawet pogardzane i wyśmiewane za życia ich twórców

 

Zatem utwór powinien zawierać w sobie łącznie następujące cechy:

  1. powinien stanowić rezultat pracy człowieka;
  2. powinien być przedmiotem działalności twórczej (tj. stanowić uzewnętrzniony rezultat procesu intelektualnego zachodzącego w świadomości osoby fizycznej);
  3. powinien posiadać indywidualny charakter.

Przesłanki twórczości i indywidualnego charakteru są jedynymi wymaganymi ustawowo dla uzyskania statusu utworu. W konsekwencji zakwalifikowanie danego wytworu intelektualnego jako przedmiotu ochrony prawa autorskiego nie zależy od:

  • okoliczności dotyczących osoby twórcy: takich jak np. wykształcenie czy też profesjonalizm, a tym bardziej płeć, wiek czy pochodzenie;
  • zamiaru stworzenia lub nie utworu w rozumieniu ustawy;
  • przeznaczenia oraz kwestii jego ewentualnej użyteczności;
  • wartości artystycznej utworu.

Oprócz wymienionych tu okoliczności w orzecznictwie wypracowane zostały dodatkowe kryteria wskazujące te cechy lub właściwości, które nie mają wpływu na zaliczenie rezultatu intelektualnego w poczet utworów, m.in.:

  • rozmiar, postać i jakość utworu
  • źródło inspiracji
  • stopień wysiłku intelektualnego i ilość czasu poświęcona na tworzenie utworu
  • obiektywna wartość materialna.[3]

 

W art. 1 ust 2 prawa autorskiego wymienione zostały przykłady utworów:

  1. wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe);
  2. plastyczne;
  3. fotograficzne;
  4. lutnicze;
  5. wzornictwa przemysłowego;
  6. architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne;
  7. muzyczne i słowno-muzyczne;
  8. sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne;
  9. audiowizualne (w tym filmowe).

Nie jest to wyliczenie zamknięte ponieważ wciąż powstają nowe formy wyrażania twórczości.

 

Czym jest dzieło?

Dzieło to określony w umowie oczekiwany rezultat pracy człowieka. Definicji dzieła nie znajdziemy w polskim prawie. Możemy wspomóc się jednak definicją ze Słownika języka polskiego, który wskazuje, że dzieło to

  • «utwór literacki, naukowy lub artystyczny, zwłaszcza dużej wartości»
  • «praca, działanie»
  • «efekt czyjejś pracy lub jakichś procesów»

Umowa o dzieło jest jedną z nazwanych umów prawa cywilnego. Uregulowana jest przepisami kodeksu cywilnego. Zgodnie z tymi regulacjami, przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. I to właśnie ten efekt końcowy pracy należy uznać za dzieło.

 

Czy dzieło = utwór?

Nie każde dzieło będzie utworem, ponieważ nie każde będzie spełniało przesłanki do uznania go za utwór, takie jak oryginalność i indywidualny charakter twórcy. Tym samym nie każde dzieło będzie podlegało ochronie przez prawo autorskie. O twórczym charakterze utworu decyduje nie nakład pracy czy wysiłek związany z przygotowaniem dzieła=utworu lecz wkład twórczy.  Przy ocenie czy mamy do czynienie z przejawem twórczości, czy tylko w efektem pracy człowieka kluczowa jest ocena czy dane dzieło posiada cechy utworu: oryginalność czyli inaczej mówiąc niepowtarzalność i odróżnialność danego dzieła od innych rozpowszechnionych wcześniej utworów oraz indywidualność, rozumiana jako posiadające osobisty wkład twórcy w powstanie utworu co czyni go statystycznie niepowtarzalnym

 

 

Przykładem dzieła, które w zależności od sposobu powstanie może być utworem lub nie, może być stolik kawowy. Mogą to być zbite ze sobą cztery drewniane nogi i blat, nie odróżniające się niczym od zwykłego stolika a może być to też twórczy rezultat pracy rzemieślnika, który korzystał ze swobody twórczej i nadał temu stolikowi niepowtarzalne cechy np. zestawienie kolorystyczne,  kształt, materiały, z których korzystał.

 

Zamawiając dzieło, niezależnie czy będzie ono spełniać cechy utworu, czy też nie, warto jest uregulować kwestie dotyczące jego wykonania, czasu i sposobu przekazania w formie pisemnej umowy, np. korzystając z

a w przypadku dzieła będącego utworem, uregulowanie w umowie nie tylko kwestii dotyczących powstania i przekazania dzieła, ale także

lub

 

[1] Prawo autorskie. System Prawa Cywilnego tom 13, red. prof. dr hab. Janusz Barta, C.H. Beck, 2013 wyd. 3
[2] ibidem
[3] ibidem

10 najczęściej popełnianych błędów przy zawieraniu umowy przeniesienia autorskich praw majątkowych do utworu

Przeniesienie autorskich praw majątkowych do utworu nie jest transakcją skomplikowaną jeśli przy konstruowaniu umowy zadbamy o wszystkie niezbędne elementy, które zapewnią prawidłowe uregulowanie prawne. Często jednak trafiają do naszej kancelarii dokumenty, w których znajdują się błędy, sprawiające problemy interpretacyjne a nawet powodujące, że umowa jest nieważna. Trzeba też pamiętać, że najczęściej to właśnie umowa przeniesienia autorskich praw majątkowych jest jedynym dokumentem, w którym zbywca i nabywca praw do utworu mogą uregulować kwestie autorskich praw osobistych i praw zależnych do tego utworu.

Photo by Scott Graham on Unsplash

 

Z jakimi błędami w umowach przeniesienia autorskich praw majątkowych się spotykamy?

 

Błąd nr 1 – brak formy pisemnej

 

Najważniejsze jest zachowanie pisemnej formy umowy. Należy pamiętać, że umowa przeniesienia autorskich praw majątkowych musi mieć formę pisemną, więc wszystko czego zapomnimy w niej zapisać może działać na niekorzyść jednej ze stron. Zgodnie z art. 53 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych wymaga zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności. Bez pisemnej umowy nie ma przeniesienia praw autorskich. Co najwyżej można przyjąć, iż korzystanie z utworu odbywa się na podstawie umowy licencyjnej zgodnie z zasadą, iż w braku wyraźnego postanowienia o przeniesieniu prawa, uważa się, że twórca udzielił licencji (art. 65 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

 

Błąd nr 2 – brak poprawnego określenia Utworu

 

Mogłoby się wydawać, że skoro umowa dotyczy praw do utworu, na który się umówiliśmy to nie stworzy to problemu przy jej zawieraniu. Określenie przedmiotu umowy, który stanowi utwór jest niezbędne do prawidłowego uregulowania między stronami czego dotyczy umowa. Wbrew pozorom w umowach tego typu bardzo często spotykamy się z brakiem określenie utworu lub też niedokładnym jego określeniem. Strony posługują się pojęciem utworu nie definiując go nigdzie w umowie. Na podstawie tak zawartej umowy nie można stwierdzić czego faktycznie ona dotyczy, a więc do jakiego utworu prawa autorskie zostały przeniesione. Problem pojawia się najczęściej gdy dochodzi do sporu np. co do formy w jakiej utwór ma być dostarczony (np. pliki otwarte, zamknięte), a także co strony rozumiały przez utwór. Z tego względu przy określaniu utworu można wskazać jego tytuł, a w przypadku gdy go nie ma, opisać go dokładnie, by uniknąć rozbieżności co do woli stron umowy.

 

Według art. 53 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, nieważna jest umowa w części dotyczącej wszystkich utworów lub wszystkich utworów określonego rodzaju tego samego twórcy mających powstać w przyszłości. Nie można według polskiego prawa „kupić” praw do wszystkich utworów jakie dany twórca stworzy, trzeba je wyszczególnić i określić. Jeśli w chwili zawierania umowy utwór jeszcze nie istnieje można użyć konstrukcji z art. 64 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych i zawrzeć umowę zobowiązującą do przeniesienia autorskich praw majątkowych. Umowa ta przenosi na nabywcę, z chwilą przyjęcia utworu, prawo do wyłącznego korzystania z utworu na określonym w umowie polu eksploatacji

 

Błąd nr 3 – brak regulacji lub niewłaściwa regulacja dotycząca zakresu przejścia praw autorskich

 

Niezrozumiałe dla niektórych pojęcie pól eksploatacji to inaczej mówiąc sposoby korzystania z utworu. Jak wskazuje wprost art. 41 ust 2. ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych Umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych lub umowa o korzystanie z utworu, zwana dalej ,,licencją”, obejmuje pola eksploatacji wyraźnie w niej wymienione. Wskazanie w umowie do sposobu korzystania w jaki sposób chcemy udzielić prawa nabywcy jest obligatoryjne. Jednocześnie w ustawie mamy wymienione tylko przykładowe pola eksploatacji, a ich katalog jest otwarty, co zwłaszcza w czasach gdy technologia idzie do przodu pozwala na dostosowanie umowy do własnych potrzeb. Warunkiem jest jednak, by w chwili zawierania umowy pole eksploatacji wskazane przez strony umowy było znane. W związku z tym nie można w umowie zastrzec, że twórca przenosi majątkowe prawa autorskie do utworu także na polach eksploatacji powstałych w przyszłości.

 

Z drugiej strony błędem może być też zbyt szerokie wskazanie pól eksploatacji. Wpisywanie w umowę „wszystkich znanych w chwili zawarcia umowy” pól eksploatacji jest korzystne dla nabywcy, jednak twórca powinien zastanowić się czy na pewno dla niego  taki zapis nie powoduje zmniejszenia potencjalnego wynagrodzenia. Należy pamiętać, że niewymienione w umowie prawa pozostają przy twórcy, który nadal może nimi swobodnie rozporządzać.

 

Zgodnie z art. 41 ust. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych mowa może dotyczyć tylko pól eksploatacji, które są znane w chwili jej zawarcia.

 

Błąd nr 4 – brak regulacji lub niewłaściwa regulacja dotycząca momentu przejścia praw autorskich 

 

Moment przejścia praw autorskich – najczęściej określa się go albo z chwilą przekazania utworu albo z chwilą zapłaty wynagrodzenia. Pierwsza opcja jest korzystna dla nabywcy, który może zwlekać z zapłatą, a prawa będą już po jego stronie. Zdecydowanie bezpieczniejsza dla twórcy jest druga opcja, bo do momentu dokonania zapłaty nabywca nie ma praw do utworu.

 

Błąd nr 5 – brak regulacji lub niewłaściwa regulacja dotycząca czasu przejścia praw autorskich 

 

Niektórzy nie wiedzą, że autorskie prawa majątkowe można przenieść na jakiś czas. Czyli można stać się „właścicielem” praw do utworu przez pewien czas, po którym prawa „wracają” do poprzedniego właściciela. Okres na jaki prawa autorskie są przenoszone można uregulować dowolnie. Jeśli więc intencją stron jest wykluczenie wszelkich wątpliwości w tym zakresie warto zapisać, ze prawa przenoszone są bez ograniczeń czasowych.

 

Błąd nr 6 – brak regulacji lub niewłaściwa regulacja dotycząca terytorium przejścia praw autorskich 

 

Można przenieść prawa do korzystania z utworu na ograniczonym terytorium np. województwa, państwa, lub wskazać, że przenosimy prawa autorskie do utworu bez ograniczeń terytorialnych – co oczywiście daje nabywcy największą swobodę korzystania. Podobnie jak z okresem na jaki prawa są przenoszone, warto wpisać do umowy, że prawa przenoszone są bez ograniczeń terytorialnych.

 

Błąd nr 7 – brak regulacji lub niewłaściwa regulacja dotycząca wynagrodzenia za przejścia praw autorskich

 

Jest to kolejne uregulowanie, które wynika wprost z ustawy, która ma na celu oczywiście jak najlepsze zabezpieczenie praw twórców. Z tego względu jeżeli umowa dotyczy przeniesienia autorskich praw majątkowych na kilku polach eksploatacji, twórcy przysługuje odrębne wynagrodzenie za każde z pól, chyba, że strony w umowie postanowią inaczej. (art. 45 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych). Najczęściej negocjacje co do zakresu przeniesienia praw i wynagrodzenia dotyczą całości ustaleń, a zamiarem stron jest jedna opłata za przeniesienie praw na wszystkich polach. Jeżeli jednak tego nie zapiszemy w umowie, Twórca będzie miał prawo dochodzenia wynagrodzenia odrębnie za każde pole eksploatacji wskazane w umowie.

 

Trzeba też pamiętać, że jeżeli wynagrodzenie twórcy jest określone procentowo od ceny sprzedaży egzemplarzy utworu, a cena ta ulega podwyższeniu, twórcy należy się umówiony procent od egzemplarzy sprzedanych po podwyższonej cenie. Jednostronne obniżenie ceny sprzedaży egzemplarzy przed upływem roku od przystąpienia do rozpowszechniania utworu nie wpływa na wysokość wynagrodzenia. Strony mogą przedłużyć ten termin – zgodnie z art. 48 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

 

Umowa przenosząca prawa autorskie musi określać, czy transakcja jest odpłatna czy też nieodpłatna, przy czym w tym ostatnim przypadku – darowizna może być odwołana gdy obdarowany okaże się „rażąco niewdzięczny”. Jeżeli w umowie nie zapiszemy z umowy nie wynika, że przeniesienie autorskich praw majątkowych nastąpiło nieodpłatnie, twórcy przysługuje prawo do wynagrodzenia, a jeżeli w umowie nie określono wysokości wynagrodzenia autorskiego, wysokość wynagrodzenia określa się z uwzględnieniem zakresu udzielonego prawa oraz korzyści wynikających z korzystania z utworu. Gdy wystąpi rażąca dysproporcja między wynagrodzeniem twórcy a korzyściami nabywcy autorskich praw majątkowych, twórca może żądać stosownego podwyższenia wynagrodzenia przez sąd na podstawie art. 44 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

 

O powyższych regulacjach należy pamiętać zapisując odpowiednie regulacje w umowie.

 

Błąd nr 8 – brak regulacji lub niewłaściwa regulacja dotycząca praw zależnych

 

Prawie każda ingerencja w utwór wymaga zgody twórcy utworu pierwotnego. Strony umowy przeniesienia praw autorskich bardzo często zapominają o tym lub zbyt szeroko regulują te kwestie.

Istnienie utworu zależnego jest uzależnione od wcześniejszego powstania utworu pierwotnego dlatego utworem zależnym jest np. tłumaczenie książki z języka polskiego na język obcy. W przypadku utworu zależnego trzeba pamiętać, o tym, że na rozporządzanie i korzystanie z opracowania należy uzyskać zgodę twórcy utworu pierwotnego. Zgodnie z tą zasadą, jeżeli w momencie zawierania umowy przeniesienia autorskich praw majątkowych wiemy, że będziemy korzystać z praw zależnych do utworu, należy odrębnie uregulować te kwestie.

 

Z drugiej strony twórca powinien zastanowić się jak szeroko udziela praw do utworu. Zgoda na rozporządzanie i korzystanie z opracowania powinna być uwzględniona w umowie dopiero wtedy, gdy twórca chce, aby nabywca mógł swobodnie dokonywać przeróbek utworu, np. adaptacji czy tłumaczeń. Twórca powinien tez zadbać o odpowiednie wynagrodzenie dla siebie za udzielenie zgody lub świadomie z niego zrezygnować. Nie należy bowiem mylić wynagrodzenia za przeniesienie autorskich praw majątkowych z wynagrodzeniem za udzielenie zgody na rozporządzanie i korzystanie z opracowania.

 

Błąd nr 9 – brak regulacji dotyczących nośnika utworu

 

Wiele osób zapomina, że czym innym jest utwór, a czym innym jest fizyczny nośnik, na którym utwór został zapisany. Utwór jest przejawem działalności twórczej człowieka, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia. To wyraz myśli twórcy. Aby uzewnętrznić tę myśl twórca musi użyć nośnika fizycznego takiego jak kartka papieru, dyskietka, płótno obrazu, drewno, metal szlachetny i wiele innych. Podobnie jak przeniesienie własności egzemplarza nie powoduje przeniesienia praw autorskich (np. kupując książkę czy płytę nie przysługują nam prawa autorskie do niej), tak samo przejście autorskich praw majątkowych nie powoduje z automatu przeniesienia własności egzemplarza utworu.  Kwestia przeniesienia własności egzemplarza powinna być odrębnie uregulowana w umowie – czy wraz z przeniesieniem praw autorskich przenosimy prawo do egzemplarza, oraz czy opłata z tego tytułu jest uwzględniona w wynagrodzeniu.

 

Zgodnie z art. 52 prawa autorskiego jeżeli umowa nie stanowi inaczej, przeniesienie własności egzemplarza utworu nie powoduje przejścia autorskich praw majątkowych do utworu. Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, przejście autorskich praw majątkowych nie powoduje przeniesienia na nabywcę własności egzemplarza utworu.

 

Błąd nr 10 – brak zabezpieczenia poufności

 

O zabezpieczeniu informacji poufnych zapomina się bardzo często, nie tylko w przypadku umów przeniesienia praw autorskich. A przecież bardzo często wysokość wynagrodzenia jest informacją, którą chcemy zachować w poufności, aby pozostała tylko pomiędzy stronami umowy. Dodatkowo w trakcie negocjacji umowy niejednokrotnie ujawniane są poufne informacje stanowiące dużą wartość dla jednej strony. Z tego uważamy, że klauzula poufności powinna znajdować się w każdej umowie. Prawidłowe postanowienie powinno nie tylko wskazywać co stanowi informacje poufne, jak strony zobowiązują się do zabezpieczenia przed ujawnieniem tych informacji, ale także, co grozi drugiej stronie w przypadku niedochowania tajemnicy. Kara umowna powinna być adekwatna do wartości informacji objętych klauzulą poufności.

 

 

Powyższa lista zawiera najczęściej spotykane błędy. Jest ich dużo więcej, zwłaszcza gdy transakcja przeniesienia praw autorskich łączy się z innymi ustaleniami stron. Czasami przeniesienie praw poprzedzone jest zamówieniem wykonania przez twórcę dzieła, które jest utworem i wówczas trudności pojawiają się przy określaniu dzieła i warunków jego wykonania czy odbioru. Ale to temat na inny wpis 😊

 

Jeżeli planujesz tego typu transakcje, możesz skorzystać z przygotowanych przez nas gotowych wzorów zawierających wszystkie te postanowienia: https://lgl-iplaw.pl/product/wzor-umowy-nabycia-praw-autorskich/ lub skorzystać z indywidualnej porady prawnej w ramach której przygotujemy umowę dopasowaną w 100% do Twoich potrzeb https://lgl-iplaw.pl/kontakt/ .

 

 

Organizacja walnego zebrania stowarzyszenia w czasie Covid-19

Czerwiec to gorący miesiąc dla stowarzyszeń, których rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym. Co prawda Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 31 marca 2020 r.[1] wprowadza dłuższe terminy do złożenia sprawozdań finansowych z uwagi na ograniczenia wynikające z Covid-19 ale nie zmienione pozostały terminy wyborów władz. Z tego względu, z obawy o zdrowie członków stowarzyszenia, coraz więcej podmiotów boryka się z problemem przeprowadzenia walnego zebrania w terminie, na które często zbiera się nawet kilkadziesiąt osób.

Tymczasem, z uwagi na panującą od kilku miesięcy epidemię koronawirusa, odwoływane są prawie wszystkie wydarzenia, spotkania, imprezy i zgromadzenia. Pomimo utrzymującej się liczby zakażeń nic nie wskazuje, by wirus miał “odpuścić” w ciągu najbliższych dni czy tygodni. Za cztery tygodnie, w czerwcu, kończy się kadencja organów stowarzyszenia i konieczne jest wybranie ich na nowo.

W takiej sytuacji należy przede wszystkim zajrzeć do statutu stowarzyszenia, który powinien określać zasady zwoływania walnego zebrania, terminy i sytuacje, w których powinno ono zostać zwołane.

W dogodnej sytuacji są stowarzyszenia, które w statucie mają zapisy mówiące o tym, że zarząd pełni swoje funkcje do czasu kolejnych wyborów.  Wtedy sytuacja jest całkiem niezła, ponieważ zebranie można przesunąć na późniejszy termin. Jednak większość stowarzyszeń nie ma takich regulacji w statutach.

 

Jak wobec tego przeprowadzić walne zebranie stowarzyszenia zachowując odpowiednie środki ostrożności oraz w granicach prawa?

 

Na mocy ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa Sars-Cov-2 z dnia 16 kwietnia 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 695) w ustawie z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 713 z późn. zm.) dodane zostały przepisy art. 10 ust. 1a – 1e wprowadzające możliwość głosowania jak i udziału w posiedzeniu władz stowarzyszenia z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej.

 

W związku z rozbieżnością interpretacyjną czy przeprowadzenie zebrania z wykorzystaniem środków elektronicznych wymaga zgody członków, stowarzyszenie, które chciałoby skorzystać z możliwości zdalnego przeprowadzenia zebrania, powinno zebrać od członków zgody na przeprowadzenie zebrania w takiej formie. Zgoda może mieć formę dokumentową, nie musi być pisemna, czyli wystarczy wyrażenie zgody przez członka poprzez wiadomość e-mail lub sms.

Termin w jakim zawiadomienie powinno być doręczone jak i jego forma zależy od statutu stowarzyszenia.

Stowarzyszenie ma obowiązek w zawiadomieniu o zebraniu wskazać, że:

    • istnieje możliwość udziału przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej;
    • opis sposobu uczestnictwa przy wykorzystaniu takich środków;
    • opis prawa wykonywania głosu przy wykorzystaniu takich środków.

 

Stowarzyszenie organizując zebranie za pomocą środków elektronicznych musi zapewnić co najmniej:

    • transmisję obrad posiedzenia w czasie rzeczywistym;
    • dwustronną komunikację w czasie rzeczywistym, w ramach której Członek może wypowiadać się w toku obrad;
    • wykonywania osobiście lub przez pełnomocnika prawa głosu przed lub w toku posiedzenia.

 

Jednocześnie należy pamiętać, że zgodnie z § 13 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 maja 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, ograniczenia spotkań i zebrań niezależnie od ich rodzaju, nie stosuje się do spotkań i zebrań związanych z wykonywaniem czynności zawodowych lub zadań służbowych, lub pozarolniczej działalności gospodarczej, lub prowadzeniem działalności rolniczej lub prac w gospodarstwie rolnym, a także związanych z działalnością organizacji pozarządowych, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, oraz organizacją i przeprowadzaniem egzaminów określonych w przepisach odrębnych.

Zgodnie z art. 3 ust 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie dotyczy to  stowarzyszeń. W związku z powyższym, z uwagi na brak ograniczeń dotyczących zgromadzeń względem walnego zebrania członków stowarzyszenia, zebranie może zostać przeprowadzone w tradycyjnej formie, pamiętając o zachowaniu wszelkich środków ostrożności mających na celu zapobieganie rozprzestrzeniania się wirusa Sars-Cov-2, w szczególności:

    • obowiązek zakrywania ust i nosa zgodnie z § 17 Rozporządzenia;
    • odległość pomiędzy osobami wynosząca minimalnie 2 metry, zgodnie z zaleceniami z dnia 17.05.2020 r.; będzie się to wiązało z koniecznością doboru sali, która będzie w stanie pomieścić wszystkich członków z zachowaniem tych odległości, lub też podzielenie członków na kilka sal;
    • obowiązek używania rękawiczek lub zapewniony dostęp do płynów dezynfekujących, zgodnie z zaleceniami z dnia 17.05.2020 r.

 

Jednakże, osoby, które w dniu zebrania będą przebywać na kwarantannie, nie mogą pojawić się na zebraniu zgodnie z art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, w której zabrania się opuszczania miejsca kwarantanny. Z uwagi na to, że każdy członek ma prawo biernego i czynnego uczestniczenia w zebraniach, sytuacja pozbawienia go możliwości wzięcia udziału będzie pozbawieniem go jego praw.

Członek stowarzyszenia ma również  prawo ustanowić pełnomocnika do uczestnictwa w walnym zebraniu, jeżeli statut stowarzyszenia tego nie zabrania. Pełnomocnikiem może być dowolna osoba, np. inny członek stowarzyszenia, ale również taka, która nie jest członkiem stowarzyszenia. Warto jednak, by była to osoba zorientowana w sprawach stowarzyszenia, z którą ma się podobne zdanie, zwłaszcza jeśli na walnym zebraniu mają być podejmowane ważne, wiążące decyzje (np. wybór władz). Z tego też względu nie każdy członek może chcieć skorzystać z prawa do ustanowienia pełnomocnika.

 

Z uwagi na powyższe, w obecnie panującym czasie zagrożenia epidemicznego, w celu ochrony członków stowarzyszenia przy jednoczesnym wypełnieniu obowiązków jakie na stowarzyszenie nakłada prawo, najkorzystniej byłoby zorganizować zebranie jedynie z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej pamiętając o:

    • wymogu zawiadomienia na 14 dni przed zebraniem;
    • uzyskaniu zgody ponad połowy członków w formie sms lub e-mail na przeprowadzenie zebrania z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej;
    • uwzględniając w zawiadomieniu wymogi wskazane powyżej;
    • uwzględniając narzucone przez ustawę obowiązki techniczne.

 

Jest wiele dostępnych na rynku rozwiązań informatycznych oferujących możliwość przeprowadzenia zdalnego głosowania. Na pewno warto podczas weryfikacji oferty podmiotu udostępniającego możliwość zdalnego odbycia zebrania i przeprowadzenia głosowań, przeanalizować warunki umowy pod kątem odpowiedzialności tego podmiotu. W tym zakresie służymy pomocą.

 

[1] Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie określenia innych terminów wypełniania obowiązków w zakresie ewidencji oraz w zakresie sporządzenia, zatwierdzenia, udostępnienia i przekazania do właściwego rejestru, jednostki lub organu sprawozdań lub informacji (Dz. U. poz. 570).

Photo by Paul Bergmeir on Unsplash