-1
archive,category,category-dzialalnosc-gospodarcza,category-350,theme-stockholm,cookies-not-set,stockholm-core-1.1,woocommerce-no-js,select-child-theme-ver-5.1.8.1573676579,select-theme-ver-5.1.8,ajax_fade,page_not_loaded,menu-animation-underline,popup-menu-fade,wpb-js-composer js-comp-ver-6.0.5,vc_responsive

Moje portfolio – czy na pewno jest twoje?

Czym jest portfolio nie trzeba chyba nikomu mówić, ale dla przypomnienia: jest to zaprezentowanie umiejętności w postaci wykonanych prac przez twórcę, np. fotografa, grafika, malarza, scenarzystę czy architekta. Jest wizualną wizytówką twórcy, dowodem jego talentu i możliwości; zbiorem pozwalającym na poznanie dorobku twórczego.  Im dłuży staż, im bardziej twórczy artysta – tym portfolio jest większe i bogatsze. 

Portfolio służy przede wszystkim do promocji swojej twórczości, zbierania nowych zleceń oraz pochwalenia się swoimi umiejętnościami. Może ono przybrać dosłownie postać teczki, w której zbieramy swoje prace lub np. zostać zamieszczone na stronie internetowej lub fanpage’u. Posiadanie ciekawego i bogatego portfolio często stanowi klucz do sukcesu, nic więc dziwnego, że twórcy – artyści, architekci czy graficy promują efekty swojej pracy tworząc coraz to ciekawsze portfolio.

 

Twórczość i przeniesienie praw do jej rezultatów

Jeżeli tworzysz swoje prace samodzielnie w ramach wolnego zawodu czy samozatrudnienia, co do zasady nie ma przeszkód byś się nimi posługiwał w swoim portfolio. Co do zasady, ponieważ istnieją sytuacje, w których nie będziesz mógł tego zrobić lub też będziesz na to potrzebować zgody osoby czy osób trzecich. Najczęściej prace wykonywane w ramach wolnego zawodu są zawierane na podstawie umów o dzieło, to właśnie w tej umowie powinny znaleźć się wszystkie niezbędne zapisy regulujące nie tylko kwestie związane z powstaniem dzieła, ale także regulujące prawa do dzieła po jego wykonaniu i przekazaniu nabywcy.

Zgodę na umieszczenie pracy w swoim portfolio będziesz potrzebować, jeżeli przeniesiesz prawa do utworu na osobę trzecią. Należy o tym pamiętać przy zawieraniu umowy z przeniesieniem praw autorskich by odpowiednio uregulować te kwestie jeżeli chcesz mieć możliwość umieszczania swoich prac w portfolio. Przeniesienie w drodze umowy majątkowych praw autorskich powoduje ich przejście na nabywcę na wszystkich polach eksploatacji wskazanych w umowie. Zatem jeżeli w umowie nie zawrzecie postanowienia na podstawie, którego będziesz mieć pozwolenie na prezentowanie prac w portfolio – powinieneś dodatkowo mieć na to zgodę nabywcy, najlepiej na piśmie.

 

Wizerunek na pracach załączonych do portfolio

Na ewentualnie ograniczenia musisz także zwrócić uwagę, jeżeli tworzysz tylko dla siebie i nie sprzedajesz jeszcze swoich prac. Zgoda na umieszczenie swojej pracy w portfolio może być Ci potrzebna, gdy na Twoich pracach przedstawiony jest wizerunek osoby trzeciej, która nie otrzymała za to wynagrodzenia. Zgodnie z treścią art. 80 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:

Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. W braku wyraźnego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba ta otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie.

To znaczy – jeśli jesteś fotografem, który robi zdjęcia podczas zamówionej sesji, w której biorą udział modele – jeśli otrzymali oni wynagrodzenie, nie musisz ich pytać o zgodę na publikację ich wizerunku o ile nie zostało to zastrzeżone. Nie musisz również posiadać zgody w przypadku, gdy twoje prace przedstawiają wizerunek osób powszechnie znanych, jeżeli został utrwalony, gdy wykonywały one swoje funkcje publiczne lub zawodowe oraz gdy wizerunek osoby trzeciej stanowi tylko nieznaczący szczegół całości (np. przy fotografowaniu krajobrazu miasta). Więcej na temat wizerunku i możliwości jego wykorzystywania możesz przeczytać we wcześniejszym  artykule: Gdy Covid 19 ustąpi i znowu otworzą się kluby, restauracje, muzea, wrócimy na zajęcia do uczelni, wyjedziemy na wakacje… Czy wiesz jak prawo reguluje możliwość korzystania z wizerunku?

 

Pracodawca – utwór pracowniczy

Zupełnie inaczej sytuacja będzie wyglądała, jeżeli wykonujesz swoje obowiązki w ramach umowy o pracę. Jeżeli w ramach wykonywanej pracy tworzysz utwory, to najprawdopodobniej są to utwory pracownicze. Stosunek między pracownikiem, a pracodawcą reguluje art. 12. Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych zgodnie, z którym: 

Jeżeli ustawa lub umowa o pracę nie stanowią inaczej, pracodawca, którego pracownik stworzył utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, nabywa z chwilą przyjęcia utworu autorskie prawa majątkowe w granicach wynikających z celu umowy o pracę i zgodnego zamiaru stron.

Zatem jeśli w umowie nie zostało to uregulowane odmiennie, z  chwilą, w której Twój pracodawca zaakceptuje i przyjmie wykonaną przez Ciebie pracę, która jest utworem, nabywa on do niej autorskie prawa majątkowe i podobnie jak w poprzednim przypadku, to on ma prawo z niej korzystać. Przepis ten jednak ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy ze stosunku pracy wynika, iż do obowiązków pracowniczych należy tworzenie dzieł, będących utworem. Jeżeli więc pracodawca zleci np. sekretarce wykonanie grafiki do kartki świątecznej, którą zamierza rozesłać do klientów, a w umowie nie zawarto tego w jej zakresie obowiązków, nie będzie miał zastosowania przepis art. 12 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych i nie nabędzie praw do twórczości sekretarki. 

 

Autorskie prawa osobiste – niezbywalne prawo twórcy

Zarówno w przypadku umów cywilno-prawnych jak i umów ze stosunku pracy należy pamiętać, że każdemu twórcy przysługują autorskie prawa osobiste, które  chronią nieograniczoną w czasie i niezbywalną więź twórcy z utworem. Możliwość prezentowania swoich prac w portfolio jest przejawem tej niezbywalnej więzi autora i utworu. Powołanie się na autorskie prawa osobiste jako argument do prezentowania prac w portfolio wydaje się być jak najbardziej słuszny, choć może być przyczyną sporów i kwestionowania tego prawa przez nabywcę. 

Choć autorskie prawa osobiste są niezbywalne, twórca może zobowiązać się do ich niewykonywania w ramach umowy licencyjnej czy umowy przeniesienia praw autorskich. Nabywcy utworu bardzo często w ten sposób zabezpieczają się w umowie, a twórcy zgadzają się na zapisy ograniczające ich prawa osobiste lub zezwalające osobom trzecim na ich wykonywanie w imieniu twórcy. Jeśli zależy Ci, na prezentowaniu swojego portfolio – upewnij się, że w treści umowy zachowałeś prawo do wykonywania tego uprawnienia – pozwali to uniknąć spornych sytuacji w przyszłości. 

 

Jeśli utwór powstał we współpracy z innymi twórcami 

Autorem jest twórca, osoba, której wkład pracy twórczej przyczynił się do powstania utworu. Tym samym, autorem może być jedynie człowiek. Zdarza się, że jeden utwór powstaje we współpracy kilku osób. W takiej sytuacji mamy do czynienia ze współautorstwem utworu. Należy jednak pamiętać, że współautorami uprawnionymi do praw autorskich do utworu, będę jedynie te osoby, które wniosły wkład twórczy do powstania pracy. Nie będą zatem współtwórcami osoby, które wykonywały pracę techniczną czy organizacyjną, która nie miała związku z powstaniem nowego dobra intelektualnego w postaci utworu. To jak to jest z wykorzystaniem takiej pracy we własnym portfolio przez jednego ze współautorów?

Współtwórcom przysługuje prawo autorskie wspólnie, a jeżeli nie uregulowali tego w inny sposób, domniemywa się, że są współtwórcami w częściach równych. Jednocześnie ustawodawca daje każdemu ze współtwórców prawo do wykonywania praw autorskich do swojej części utworu bez uszczerbku dla praw pozostałych współtwórców. Jednakże, do wykonywania prawa autorskiego do całości utworu konieczna jest zgoda wszystkich uprawnionych[1]. W związku z tym, zakładając, że chcesz w swoim portfolio zamieścić efekt końcowy, a nie jego część wykonaną przez siebie, musisz mieć na to zgodę pozostałych współtwórców, a także wskazać wszystkich współautorów utworu.

 

Podsumowując, możesz zamieścić swoje prace w portfolio:

  • jeżeli nie przeniosłeś do nich praw autorskich, a jeżeli to zrobiłeś – jeżeli masz na to zgodę nabywcy na prezentację prac w ramach portfolio;
  • jeżeli masz zgodę na wykorzystanie wizerunku osoby, która została uwieczniona w twojej pracy;
  • jeżeli jesteś jednym ze współtwórców utworu – gdy masz na to zgodę pozostałych współtwórców;
  • jeżeli stworzyłeś utwór pracowniczy – gdy masz na to zgodę swojego pracodawcy.

 

Zadbaj o prawidłowe zabezpieczenie twoich praw dzięki odpowiednio przygotowanej umowie o dzieło z przeniesieniem praw autorskich. Nie zapomnij o uzyskaniu zgody na korzystanie z czyjegoś wizerunku.

 

Photo by Sincerely Media on Unsplash

 

Więcej informacji dotyczących praw własności intelektualnej, o których warto wiedzieć znajdziesz na https://lgl-iplaw.pl/warto-wiedziec/

 

[1] Art. 9 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Nieuczciwa reklama, naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa, kopiowanie produktu, sprzedaż lawinowa … – cz. 4 karne aspekty nieuczciwej konkurencji

Naruszenie zasad uczciwej konkurencji może wywołać daleko idące skutki rynkowe. Dotknięty czynem niedozwolonym przedsiębiorca może zostać pozbawiony, w mniejszym lub większym stopniu, prowadzenia działalności gospodarczej albo zakres jego działalności może zostać znacznie ograniczony. Stąd wywodzi się potrzeba ochrony dobra prawnego jakim są zasady uczciwej konkurencji, a także  uprawnione interesy konsumentów oraz wolność ekonomiczna wszelkich uczestników obrotu gospodarczego i ich interesy, które nie powinny doznawać uszczerbku wskutek nieuczciwych zachowań. 

Zgodnie z raportem EUROPOL i EUIPO z 2019 r. towary podrobione i pirackie mogą stanowić aż 6,8% przywozu UE, czyli 121 mld EUR. Roczna liczba zatrzymań podrobionych towarów przez organy celne w UE stopniowo spada od 2013 r., choć liczba zajętych przedmiotów i ich szacunkowa wartość zmniejszała się w wolniejszym tempie. Za tą lekko spadkową tendencją stoi stały wzrost skuteczności operacji, o czym świadczy liczba zajętych przedmiotów i ich wartość w przeliczeniu na sprawę lub postępowanie. Większość podrobionych towarów nadal pochodzi z Chin, choć w przypadku niektórych określonych kategorii produktów inne kraje również odgrywają istotną rolę[1].

 

cz. 4 czyny niedozwolone związane z czynami nieuczciwej konkurencji

Przepisy dotyczące odpowiedzialności karnej za czyny nieuczciwej konkurencji zostały uregulowane w art. 23 – 27 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (uznk). Czyny określone w uznk tak jak i w przypadku ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz prawa własności przemysłowej stanowią przestępstwa w postaci występków i wykroczeń.

W ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji odpowiedzialność za nieumyślną realizację znamion typu czynu zabronionego przewidziana jest w wypadku wykroczeń z art. 25 uznk.

 

Naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa

Stypizowany w art. 23 ust. 1 uznk czyn przewiduje karalność za ujawnianie innej osobie lub wykorzystywanie we własnej działalności gospodarczej informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, jeżeli wyrządza to poważną szkodę przedsiębiorcy. Sprawcą tego przestępstwa może być jedynie osoba, na której ciąży obowiązek do zachowania tajemnicy w poufności.

Ze względu na brak definicji poważnej szkody można zastosować jedną z 3 wypracowanych uznawania szkody za poważną:

  1. proporcjonalną – za pomocą procentowego określenie stosunku rozmiarów szkody do ogólnej wartości mienia;
  2. wartości absolutnej – o wysokości szkody decyduje jej wartość wyrażona w liczbach bezwzględnych, a nie stosunek w jakim pozostaje do wartości mienia sprzed uszkodzenia;
  3. mieszaną – uwzględniała stopień uszkodzenia mienia, jak również odwoływała się do orientacyjnej wartości wyrażonej w liczbach absolutnych.

Pozyskanie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa nie stanowi czynu nieuczciwej konkurencji, jeżeli nastąpiło:

  1. w wyniku niezależnego odkrycia lub wytworzenia albo
  2. obserwacji, badania, rozłożenia na części, testowania przedmiotu dostępnego publicznie lub
  3. posiadanego zgodnie z prawem przez osobę, która pozyskała informacje i której uprawnienie do pozyskania informacji nie było ograniczone w chwili ich pozyskania.

Ujawnienie, wykorzystanie lub pozyskanie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa nie stanowi czynu nieuczciwej konkurencji, gdy nastąpiło:

  1. w celu ochrony uzasadnionego interesu chronionego prawem,
  2. w ramach korzystania ze swobody wypowiedzi lub
  3. w celu ujawnienia nieprawidłowości, uchybienia, działania z naruszeniem prawa dla ochrony interesu publicznego, lub gdy
  4. ujawnienie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa wobec przedstawicieli pracowników w związku z pełnieniem przez nich funkcji na podstawie przepisów prawa było niezbędne dla prawidłowego wykonywania tych funkcji.

Czynem karalnym na postawie art. 23 ust. 2 uznk jest bezprawne uzyskanie informacji stanowiącej tajemnicę przedsiębiorstwa, a następnie jej ujawnienie innej osobie lub wykorzystanie we własnej działalności gospodarczej.

Występują dwie zasadnicze różnie pomiędzy czynem określonym w art. 23 uznk z ust. 1 a czynem z ust. 2:

  1. osoba sprawcy – w ust.1 osoba pozyskała informację stanowiącą tajemnicę przedsiębiorstwa zgodnie z wolą uprawnionego i jest zobowiązana do zachowania jej w tajemnicy, a ust. 2 sprawcą jest osoba, która uzyskała takie informacje wbrew woli uprawnionego;
  2. szkoda – w przeciwieństwie do ust. 1, który wymaga wyrządzenia poważnej szkody, w przypadku ust. 2 wyrządzenie szkody przedsiębiorcy, którego informacje zostały ujawnione lub wykorzystane nie jest w ogóle wymagana dla wypełnienia znam tego czynu.

 

Oszukańcze splagiatowanie (kopiowanie) produktu

Przepis art. 24 uznk chroni interes przedsiębiorcy, poprzez zachowanie właściwego wyobrażenia klientów o marce przedsiębiorcy i oferowanych przez niego produktach a także chroni interes klienta przed niebezpieczeństwem wprowadzenia w błąd co do tożsamości producenta lub produktu. Niedozwolone są dwa typy działań:

  1. kopiowanie zewnętrznej postać produktu za pomocą technicznych środków reprodukcji oraz
  2. wprowadzanie do obrotu tak skopiowanego produktu

jeżeli będzie to stwarzać możliwość wprowadzenia klientów w błąd co do tożsamości producenta lub produktu i zostanie przy tym wyrządza poważna szkoda przedsiębiorcy.

Należy pamiętać, że kopiowanie nie dotyczy wewnętrznej struktury produktu. Karalne jest jedynie takie działanie sprawcy, które polega na dokładnym odtworzeniu oryginału, czyli dotyczy takich kopii, które mają charakter odtwórczy i stanowią wierną kopię produktu naśladowanego.

 

Sprzedaż lawinowa

Organizowanie lub kierowanie systemem sprzedaży lawinowej jest czynem karalnym na gruncie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Istotą tego czynu nieuczciwej konkurencji jest zorganizowanie takiego systemu sprzedaży, w którym osoby nabywające produkty lub usługi od organizatora systemu sprzedaży otrzymują dodatkowe korzyści majątkowe, jeżeli skłonią inne osoby do zawarcia z organizatorem takiej samej umowy sprzedaży dóbr i usług. Sprzedaż lawinowa jest zaliczana jest szczególna odmiana tzw. „piramid finansowych“.

Dla popełnienia tego czynu nie jest istotne, czy rzeczywiście osoba, której proponuje się nabycie towaru bądź usługi, nabędzie towar bądź usługę, czy nie. Do popełnienia tego czynu dochodzi już na etapie samego składania propozycji. Nie ma również znaczenia czy w efekcie końcowym osoba wprowadziła do systemu nowe osoby.

Organizowanie systemu sprzedaży lawinowej to stworzenie warunków do funkcjonowania takiego sytemu. Kierowanie systemem sprzedaży lawinowej to zapewnienie jak najlepszego funkcjonowania systemu.

Nie stanowi czynu sprzedaży lawinowej, jeżeli zostaną spełnione łącznie dwa warunki:

  1. korzyści materialne uzyskiwane z uczestnictwa w systemie sprzedaży pochodzą ze środków uzyskiwanych z zakupu lub ze sprzedaży dóbr i usług po cenie, której wartość nie może rażąco przekraczać rzeczywistej wartości rynkowej tych dóbr i usług;
  2. osoba rezygnująca z udziału w systemie sprzedaży ma prawo do odprzedaży organizatorowi systemu za co najmniej 90% ceny zakupu wszystkich nabytych od organizatora nadających się do sprzedaży towarów, materiałów informacyjno-instruktażowych, próbek towarów lub zestawów prezentacyjnych zakupionych w przeciągu 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia rezygnacji organizatorowi systemu sprzedaży.

 

Mylące oznaczenie lub brak oznaczenia towarów i usług

Na podstawie art. 25 uznk chroniony jest interes adresatów towarów i usług przedsiębiorcy, czyli klientów. Zakazane jest oznaczenie lub wbrew obowiązkowi nieoznaczanie towarów lub usług, które:

  1. wprowadza klientów w błąd albo
  2. nie informuje o ryzku jak się wiąże z korzystaniem z nich

i naraża w ten sposób klientów na szkodę.

Wprowadzenie w błąd może dotyczyć:

  1. pochodzenia,
  2. ilości,
  3. jakości,
  4. składników,
  5. sposobu wykonania,
  6. przydatności,
  7. możliwości zastosowania,
  8. naprawy, konserwacji lub
  9. innych istotnych cech towarów lub usług.

Narażenie klientów na szkodę może dotyczy zarówno szkody majątkowej jak i niemajątkowej. Istotny jest również fakt, że przedsiębiorca, aby wypełnić znamiona tego czynu nie musi tej szkody wyrządzić, a wystarczy że narazi na nią klientów. Szkoda nie musi rzeczywiście powstać.

 

Czyny nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy i sprzedaży

Czyn nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy to zgodnie art. 16 uznk:

  1. reklama sprzeczna z przepisami prawa, dobrymi obyczajami lub uchybiająca godności człowieka;
  2. reklama wprowadzająca klienta w błąd i mogąca przez to wpłynąć na jego decyzję co do nabycia towaru lub usługi;
  3. reklama odwołująca się do uczuć klientów przez wywoływanie lęku, wykorzystywanie przesądów lub łatwowierności dzieci;
  4. wypowiedź, która, zachęcając do nabywania towarów lub usług, sprawia wrażenie neutralnej informacji;
  5. reklama, która stanowi istotną ingerencję w sferę prywatności, w szczególności przez uciążliwe dla klientów nagabywanie w miejscach publicznych, przesyłanie na koszt klienta niezamówionych towarów lub nadużywanie technicznych środków przekazu informacji;
  6. reklama porównawcza sprzeczna z dobrymi obyczajami.

Czynem nieuczciwej konkurencji w zakresie sprzedaży jest sprzedaż premiowana, czyli sprzedaż polegająca na sprzedaży konsumentom towarów lub usług połączonej z nieodpłatną premią.

Nie jest czynem zabronionym sprzedaż premiowana, jeżeli premię stanowią towary lub usługi:

  1. o niewielkiej wartości lub próbki towaru;
  2. wygrane w loteriach promocyjnych, organizowanych na podstawie przepisów o grach hazardowych lub konkursach, których wynik nie zależy od przypadku.

 

Rozpowszechnianie fałszywych informacji o przedsiębiorstwie

Rozpowszechnianie fałszywych informacji o przedsiębiorstwie dzielimy na dwa rodzaje wykroczeń:

  1. pomawianie w celu szkodzenia przedsiębiorcy – rozpowszechnianiem nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd wiadomości o przedsiębiorstwie (w szczególności o osobach kierujących przedsiębiorstwem, wytwarzanych towarach, świadczonych usługach lub stosowanych cenach albo o sytuacji gospodarczej lub prawnej przedsiębiorstwa) w celu szkodzenia przedsiębiorcy;
  2. nieuczciwe zachwalanie swojego przedsiębiorstwa – rozpowszechnianiem nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd wiadomości o swoim przedsiębiorstwie lub przedsiębiorcy (w szczególności o osobach kierujących przedsiębiorstwem, wytwarzanych towarach, świadczonych usługach lub stosowanych cenach albo o sytuacji gospodarczej lub prawnej przedsiębiorstwa) w celu przysporzenia korzyści majątkowej lub osobistej sobie, swojemu przedsiębiorstwu lub osobom trzecim.

Wiadomości wprowadzające w błąd, to takie, które są obiektywnie prawdziwe, jednakże zostały przedstawione w taki sposób, iż mogą wywołać u odbiorcy mylne i negatywne wyobrażenie o przedsiębiorcy czy przedsiębiorstwie. Przykładowo, dotyczy to opublikowania fragmentu dokumentu, wypowiedzi wyrwanej z kontekstu, która stawia przedsiębiorcę w negatywnym świetle.

Korzyścią majątkową lub osobistą jest korzyść zarówno dla siebie, jak i dla kogo innego. Korzyścią majątkową jest każde powiększenie majątku zarówno swojego jak i innej osoby albo uniknięcie w nim strat. Jako przykład korzyści osobistych można podać otrzymanie awansu, uzyskanie zatrudnienia na danym stanowisku w danej firmie, umożliwienie zawarcia znajomości z wpływową osobą, poparcie w uzyskaniu odznaczenia.

 

Poza powyżej opisanymi przestępstwami penalizowane są czyny będące wykroczeniami, takie jak: 

  • odmowa współpracy z rzecznikiem konsumentów
  • agresywna praktyka rynkowa
  • oszukańcze oznaczenia towaru albo usług
  • sprzedaż bonusowa
  • nierzetelne informowanie o przedsiębiorstwie

 

Zestawienie kar jakie grożą za popełnienie przestępstw związanych czynami nieuczciwej konkurencji znajdziesz w tabeli gotowej do pobrania.

 

Jeżeli jako przedsiębiorca padłeś ofiarą przestępstwa lub wykroczenia wynikającego z czynu nieuczciwej konkurencji i chcesz złożyć wniosek o ściganie lub ukaranie sprawcy skorzystaj z przygotowanych przez nas wzorów:

 

Jeśli zainteresował Cię temat, zapraszamy do lektury kolejnych wpisów cz. 2 na temat karnych aspektów prawa autorskiego związane z utworami i przedmiotami praw pokrewnych, cz. 3 dotyczącej własności przemysłowej oraz cz. 1 zawierającej podstawowe informacje z zakresu regulacji karnych w IP.

 

Więcej informacji dotyczących praw własności intelektualnej, o których warto wiedzieć znajdziesz na https://lgl-iplaw.pl/warto-wiedziec/

Obraz Alexas_Fotos z Pixabay

[1] https://euipo.europa.eu/tunnel-web/secure/webdav/guest/document_library/observatory/documents/reports/2019_IP_Crime_Threat_Assessment_Report/2019_IP_Crime_Threat_Assessment_Report_Exec_Sum_EN_PL.pdf

Gdy konkurencja to wspólnik, przyjaciel, z którym prowadzisz biznes.

Jeśli jest coś, czego nie potrafimy zrobić wydajniej, taniej i lepiej niż konkurenci, nie ma sensu, żebyśmy to robili i powinniśmy zatrudnić do wykonania tej pracy kogoś, kto zrobi to lepiej niż my” miał ponoć powiedzieć Henry Ford. Podobno on sam uważnie śledził poczynania konkurencji, kupując po cichu wozy dla najmniej zamożnych klientów: renaulta, oldsmobile i cadillaca – po to, aby rozebrać je na części i przeanalizować, czy jakiegoś rozwiązania nie warto skopiować…

O kopiowaniu i “zainspirowaniu” się cudzymi pomysłami możemy napisać wiele, ale ten wpis dotyczy konkurencji. Szczególnej konkurencji – konkurencji wewnątrz firmy, sytuacji, gdy “konkurencją” okazuje się wspólnik, przyjaciel, z którym prowadzisz biznes.

Photo by Nicolas Hoizey on Unsplash

 

Idealny układ biznesowy zakłada, że wszyscy współpracownicy są wobec siebie lojalni i przyświeca im wspólny interes. Zarówno wspólników jak i współpracowników starasz dobierać się tak, by utożsamiali się z twoim przedsiębiorstwem i wkładali w swoją pracę 100% zaangażowana. Mimo to, nawet w biznesach prowadzonych przez przyjaciół czy rodzinę zdarza się, że z biegiem czasu jedna z osób przestaje interesować się wspólnym „dzieckiem” i podejmuje się innej działalności, szkodząc tym samym pierwotnemu biznesowi.

Co w takiej sytuacji powinni zrobić pozostali wspólnicy, członkowie zarządu czy pracodawca? Jak możesz uchronić się przed nielojalnym współpracownikiem i co grozi za naruszenie zakazu konkurencji przez wspólnika spółki, członka zarządu lub pracownika?

Możliwość stosowania zakazu konkurencji wynika z kilku aktów prawnych, w zależności od tego kogo zakaz ma dotyczyć. Znajdziemy je zarówno w kodeksie spółek handlowych (ksh), kodeksie pracy (kp) jak i kodeksie cywilnym (kc). Zakazy konkurencji mogą wynikać z ustaw a także klauzul w umowach zawieranych z członkami zarządu, wspólnikami czy pracownikami. 

 

Czym jest działalność konkurencyjna

Działalność konkurencyjna może mieć dwa aspekty: zajmowanie się interesami konkurencyjnymi lub uczestniczenie w spółce konkurencyjnej.

Działalność konkurencyjna polega na prowadzeniu takiej działalności, która mogłaby realnie stanowić konkurencję dla działalności jaką prowadzi dane przedsiębiorstwo. Działalność konkurencyjna oznacza prowadzenie działalności gospodarczej tego samego rodzaju, ale i na tym samym rynku. Przykładem działalności konkurencyjnej może być nie tylko prowadzenie działalności konkurencyjnej w ramach indywidualnej działalności gospodarczej, ale także:

  • uczestniczenie w konkurencyjnym przedsięwzięciu jako wspólnik spółki cywilnej, spółki jawnej, partner w spółce partnerskiej, komplementariusz w spółce komandytowej lub komandytowo – akcyjnej;
  • uczestniczenie jako członek organów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej;
  • posiadanie pakietu udziałów w konkurencyjnej spółce, który pozwalałby w pełni kontrolować działalność tejże spółki konkurencyjnej.

Jak podkreślił Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z 4.07.2013 r.[1], za działalność konkurencyjną należy uznać wszelką działalność, która w obiektywnym rozumieniu mogłaby negatywnie oddziaływać na interesy danego podmiotu, tj. naruszać te interesy lub im zagrażać, przy czym to naruszenie lub zagrożenie musi być rzeczywiste. Nie ma natomiast znaczenia, czy działalność porównywanych podmiotów pokrywa się w całości, czy jedynie w części (wystarczające jest choćby częściowe pokrywanie się zakresów prowadzonej działalności), jak też to, czy pokrywająca się działalność ma charakter podstawowy, czy jedynie uboczny[2].

 

Wspólnik – przyjaciel, który okazał się wrogiem

Zakaz konkurencji w spółkach osobowych został uregulowany w art. 56 kodeksu spółek handlowych. Obowiązuje on każdego ze wspólników, chyba że pozostali wspólnicy wyrażą zgodę na zajmowanie się działalnością konkurencyjną. Jeżeli wspólnik podejmie się interesów konkurencyjnych pomimo braku zgody pozostałych wspólników, będą oni mogli  żądać wydania spółce korzyści, jakie osiągnął wspólnik naruszający zakaz konkurencji lub naprawienia wyrządzonej jej szkody. w ciągu 6 miesięcy od dnia dowiedzenia się o naruszeniu zakazu.

Warto także pamiętać, że zakaz konkurencji obowiązuje niezależnie od tego, czy wspólnik ma prawo reprezentować spółkę i prowadzić jej sprawy czy też został pozbawiony prawa reprezentowania spółki albo wyłączony od prowadzenia jej spraw.

 

Gdy konkurencją staje się członek zarządu

W spółkach kapitałowych zakaz prowadzenia działalności konkurencyjnej uregulowany w art. 211 § 1 k.s.h. (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) oraz w art. 380 § 1 k.s.h. (spółka akcyjna) ma ograniczony zakres podmiotowy i dotyczy tylko członków zarządu tych spółek. Członek zarządu nie może bez zgody spółki zajmować się interesami konkurencyjnymi ani też uczestniczyć w spółce konkurencyjnej jako wspólnik spółki cywilnej, spółki osobowej lub jako członek organu spółki kapitałowej bądź uczestniczyć w innej konkurencyjnej osobie prawnej jako członek organu. Zakaz ten obejmuje także udział w konkurencyjnej spółce kapitałowej w przypadku posiadania przez członka zarządu co najmniej 10% udziałów lub akcji tej spółki albo prawa do powołania co najmniej jednego członka zarządu. Jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, zgody udziela organ uprawniony do powołania zarządu.

Zakaz dotyczący członków zarządu spółek kapitałowych obejmuje jedynie czynności konkurencyjne wobec spółki.

Przez pojęcie interesu konkurencyjnego należy rozumieć pewien układ relacji określany skrótowo właśnie jako interes, gdy korzyści uzyskiwane przez jeden podmiot nie pozostają bez znaczenia dla sfery interesów drugiego podmiotu. Zajmowanie się interesami konkurencyjnymi może polegać na prowadzeniu przedsięwzięcia we własnym imieniu lub za pośrednictwem innych osób bądź wreszcie w charakterze pośrednika, powiernika lub pełnomocnika innych osób. Naruszeniem zakazu konkurencji jest sytuacja gdy członek zarządu “jedynie” doradza podmiotowi konkurencyjnemu. Interesem konkurencyjnym jest podejmowanie czynności będących w relacji z działalnością prowadzoną przez inną osobę lub przedsiębiorcę. Chodzi tu, więc przede wszystkim o indywidualne prowadzenie działalności gospodarczej, bycie wspólnikiem w spółce konkurencyjnej, prokurentem, pełnomocnikiem, pracownikiem w tej spółce, pełnomocnikiem, pracownikiem w osobie prawnej konkurencyjnej.

Kodeks spółek handlowych nie określa wprost następstw naruszenia zakazu konkurencji. Spółka ma jednak możliwość skorzystania zarówno z instrumentów o charakterze organizacyjnym jak i działań o charakterze odszkodowawczym takich jak:

  • zawieszenie członka zarządu lub
  • odwołanie go z pełnionej funkcji
  • wytoczenie przez spółkę sprawy przeciwko członkowi zarządu o naprawienie szkody wyrządzonej spółce;
  • jeśli członek zarządu jest jednocześnie wspólnikiem w spółce, spółka może wystąpić z pozwem o wyłączenie członka zarządu będącego jednocześnie wspólnikiem ze spółki. W takim przypadku udziały wyłączonego wspólnika muszą zostać przejęte przez pozostałych wspólników lub osoby trzecie.

Jeżeli członek zarządu swoim działaniem wyrządził spółce znaczną szkodę majątkową, spółka ma prawo także pociągnąć członka zarządu do odpowiedzialności karnej. Jeżeli w toku prowadzenia wyjaśnień, zajdzie także podejrzenie ujawnienia tajemnicy spółki przez członka zarządu, może to dodatkowo rodzić odpowiedzialność karną na podstawie przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

 

Regulacje wynikające z prawa pracy

Zakazy konkurencji dla wspólnika czy członka zarządu wynikają z ustaw, umowy zwierane z tymi osobami mogą w pewnym zakresie  modyfikować ustawowe zakazy. Natomiast w przypadku pracownika, o naruszeniu zakazu konkurencji można mówić wówczas, gdy z pracownikiem została zawarta umowa o zakazie konkurencji. W umowie takiej należy uwzględnić, czy zakaz konkurencji ma obowiązywać tylko przez okres trwania zatrudnienia, czy także po jego ustaniu oraz jakiego rodzaju działalność uznaje się za konkurencyjną. Powstrzymanie się byłego pracownika od pracy dla konkurencji wymaga wpłaty mu odszkodowania. Właśnie ze względu na konieczność wypłacania pracownikowi odszkodowania wiele firm decyduje się jedynie na zawieranie umowy o zakazie konkurencji na czas trwania umowy o pracę, gdyż zawieranie jej także na czas po ustaniu umowy „na wszelki wypadek” nie będzie opłacalne z punktu widzenia pracodawcy.

Najczęściej stosowaną sankcją za naruszenie zakazu konkurencji przez pracownika jest rozwiązanie umowy o pracę:

  • w drodze wypowiedzenia,
  • bez zachowania okresu wypowiedzenia z winy pracownika na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 kodeksu pracy.

Należy jednak mieć na uwadze, że rozwiązanie umowy z winy pracownika może mieć miejsce tylko wtedy, gdy naruszenie zakazu konkurencji przez pracownika zostanie potraktowane jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. Aby do tego doszło, wina pracownika musi mieć charakter umyślny, a jego działania naraziły lub spowodowały dla pracodawcy znaczne szkody.

Jeżeli wskutek naruszenia zakazu konkurencji przez pracownika pracodawca poniósł szkodę majątkową, może on dochodzić jej naprawienia na zasadach określonych w art. 114-123 kodeksu pracy. Istotne znaczenie dla określenia zakresu odpowiedzialności materialnej ma rodzaj winy pracownika. W razie winy nieumyślnej odpowiedzialność pracownika, zgodnie z art. 115 kodeksu pracy, ogranicza się tylko do wysokości faktycznie poniesionej przez pracodawcę straty, nie obejmuje natomiast utraconych przez niego korzyści, które osiągnąłby, gdyby pracownik nie wyrządził mu szkody. Poza tym odpowiedzialność pracownika nie może przekroczyć sumy 3-miesięcznego wynagrodzenia pracownika w dniu wyrządzenia szkody. Inaczej jest, gdy pracodawca zdoła wykazać, że naruszając zakaz konkurencji pracownik wyrządził szkodę umyślnie. W takim przypadku jego odpowiedzialność obejmuje nie tylko rzeczywiście poniesioną przez pracodawcę stratę, ale również i utracone przez niego korzyści.

Przepisy prawa pracy mogą być stosowane również względem członka zarządu spółki, z którym została zawarta umowa o pracę. Za dopuszczalnością zastosowania przepisów prawa pracy opowiedział się Sąd Najwyższy[3], podnosząc, że poniesienie konsekwencji przewidzianych w kodeksie handlowym przez pracowników zatrudnionych w spółce handlowej i pełniących jednocześnie funkcje w jej zarządzie za działania naruszające interesy spółki nie wyklucza ich odpowiedzialności za te same zachowania na podstawie przepisów kodeksu pracy. Przy ocenie zachowania pracownika zatrudnionego na stanowisku członka zarządu spółki jako ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych należy uwzględniać jego obowiązek dokładania, przy wykonywaniu obowiązków członka władz spółki, szczególnej staranności.

 

Umowy o zakazie konkurencji 

Niezależnie od tego czy zakaz konkurencji zawarty jest w umowie o pracę czy w odrębnej umowie o zakazie konkurencji poza standardowymi zapisami, zawierać:

  • czas trwania zakazu (czy obejmuje tylko czas trwania zatrudnienia czy współpracy, czy także okres po ustaniu zatrudnienia czy współpracy)
  • wysokość odszkodowania należnego pracownikowi za powstrzymywanie się od działalności konkurencyjnej (jeżeli umowa obejmuje czas po ustaniu zatrudnienia)
  • zakres działalności uznawanej za konkurencyjną, nie można bowiem zakazać pracownikowi wykonywania każdego rodzaju pracy, a tylko takiej, która pokrywa się działalnością pracodawcy.

Te same punkty, dodatkowo zabezpieczone sanacją w postaci kary umownej, powinny znaleźć się w umowach poza pracowniczych regulujących zakaz konkurencji. Zakaz konkurencji określony w stosunku do managera zajmującego się przedsiębiorstwem można znaleźć w https://lgl-iplaw.pl/product/wzor-umowy-managerskiej-o-zarzad-przedsiebiorstwem/

 

Z punktu widzenia biznesowego takie zabezpieczenia dotyczące zakazu konkurencji jak również zachowania poufności, zwłaszcza dla przedsiębiorców inwestujących w nowe technologie, know-how i innowacyjne pomysły, powinny być podstawą każdej współpracy.

 

Więcej informacji dotyczących praw własności intelektualnej, o których warto wiedzieć znajdziesz na https://lgl-iplaw.pl/warto-wiedziec/

 

[1] III APa 9/13, LEX nr 1362666.
[2] tak SA w Gdańsku w wyroku z 4.07.2013 r., III APa 9/13, LEX nr 1362666.
[3] w wyroku z 25 maja 2000 r., sygn. akt I PKN 655/99.

 

Trochę jak: zjeść i mieć ciastko, czyli aport praw własności intelektualnej do spółki handlowej.

Jak zapewne już wiesz, aby założyć spółkę handlową niezbędny wkład. Sama definicja spółki handlowej określa, że przez umowę spółki handlowej wspólnicy albo akcjonariusze zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu właśnie przez wniesienie wkładów oraz, jeżeli umowa albo statut spółki tak stanowi, przez współdziałanie w inny określony sposób. Określenie, który wspólnik wnosi jaki wkład i o jakiej wartości jest obowiązkowym elementem każdej umowy spółki.

Photo by Dilyara Garifullina on Unsplash

Co wobec tego może być wkładem w spółce?

Najczęściej wspólnicy wnoszą do spółki wkłady pieniężne. W spółkach kapitałowych wymagana jest nawet, na podstawie kodeksu spółek handlowych, minimalna wysokość wkładów, czyli kapitały zakładowego. W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością jest to 5 000 zł, a w spółce akcyjnej 100 000 zł.

 

Co w przypadku, gdy nie dysponujesz takimi środkami pieniężnymi?

Pomocny może być aport.

Aport to nazwa wkładu niepieniężnego wniesionego do spółki handlowej oznaczającego wartość majątkową wnoszoną do spółki, w postaci dóbr niematerialnych (praw) lub rzeczy. Jego wniesienie oznacza przeniesienie na spółkę wszelkich praw do przedmiotu wkładu (czyli jego własności).

Możemy wyróżnić następujący podział aportów według prawa majątkowego:

  • prawa rzeczowe – własność rzeczy nieruchomych i ruchomych, użytkowanie wieczyste
  • prawa obligacyjne – prawa udziałowe (tzn. udziały w spółce z o.o. i akcyjnej), obligacje, wierzytelności wspólnika, w szczególności z tytułu pożyczki udzielonej spółce w przypadku ogłoszenia jej upadłości w terminie dwóch lat od dnia zawarcia umowy pożyczki
  • prawa na dobrach niematerialnych – patenty na wynalazki, prawa ochronne na znaki towarowe oraz wzory użytkowe, prawa z rejestracji na wzorów przemysłowych, topografii układów scalonych i oznaczeń geograficznych, know-how, majątkowe prawa autorskie
  • prawo do przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części

 

Jakie są zasady ustalania zdolności aportowej praw własności intelektualnej?

Aby wskazane wyżej prawa (składniki majątkowe) mogły być wniesione do spółki jako aport należy zbadać ich tzw. zdolność aportową, czyli powinny spełniać następujące kryteria:

  1. kryterium możliwości oznaczenia wkładu, dokonania jego wyceny oraz umieszczenia w bilansie spółki jako aktywa (zdolność bilansowa);
  2. kryterium możliwości prawnego zadysponowania przedmiotem wkładu przez wspólnika na rzecz spółki (zbywalność prawna);
  3. kryterium przydatności i faktycznej dostępności wkładu dla spółki;
  4. kryterium możliwości wejścia wkładu do masy upadłościowej lub likwidacyjnej.

Zgodnie z wymienionymi kryteriami można przyjąć, że zdolność aportową mogą mieć

  • prawa z patentów,
  • prawa ochronne na wzory przemysłowe,
  • prawa z rejestracji (wzorów użytkowych, topografii układów scalonych) ale także
  • prawa do uzyskania patentu,
  • prawa do uzyskania prawa ochronnego na wzór użytkowy oraz
  • prawa do uzyskania prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, a także
  • prawa pierwszeństwa do uzyskania takiego prawa wyłącznego.

W odniesieniu do majątkowych praw autorskich należy pamiętać, że umowa nie powinna wyłączać możliwości dalszego przeniesienia praw. Zgodnie z art. 41 § 1 ust. 2 prawa autorskiego możliwe jest zastrzeżenie, że nabywca majątkowych praw autorskich nie może ich przenieść na inną osobę. W przypadku zawarcia takiego zastrzeżenia w umowie na podstawie, której będzie następowało wniesienie praw autorskich do spółki tytułem aportu, spowoduje to, że dalsze przeniesienie autorskich praw majątkowych przez spółkę będzie nieważne. W rezultacie skutkować to będzie brakiem zdolności aportowej, bo prawa autorskie nabyte przez spółkę nie będą mogły być zbyte.

Możliwe jest również wniesienie aportu w postaci licencji do korzystania z praw własności intelektualnej, pod warunkiem że umowa licencyjna nie będzie wyłączała możliwości jej przeniesienia.

W przypadku praw o charakterze czasowym, takich jakimi są np. prawa własności przemysłowej, o ich zbywalności (a tym samym wartości) może również decydować termin wygaśnięcia tych praw.

 

Czy istnieją inne niż aport sposoby korzystania z praw własności intelektualnej przez spółkę?

Wniesienie praw własności intelektualnej przez wspólnika w postaci aportu do spółki jest jednymi z kilku sposobów na umożliwienie spółce korzystania z praw własności intelektualnej, a także ich komercjalizację. Może okazać się, że bardziej korzystnym sposobem będzie:

  1. sprzedaż praw w zamian za ustaloną cenę albo
  2. udzielenie licencji w zamian za jednorazową lub okresowa opłatę licencyjną;

 

Jak prawidłowo wnieść aport do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością?

Podczas zawiązywania nowej spółki z o.o. w umowie spółki należy szczegółowo określić:

  1. przedmiot wkładu niepieniężnego (tzw. aportu),
  2. osobę wspólnika wnoszącego aport, oraz
  3. liczbę i wartość nominalną udziałów objętych w zamian za wkład (również w przypadku pokrycia aportem udziałów w podwyższanym kapitale).

Istotne jest również poprawne określenie proporcji między wartością wnoszonego aportu, a wartością objętych za nie udziałów, ponieważ w przypadku niewypłacalności spółki, wspólnik, który wniósł ten wkład, wraz z członkami zarządu, którzy zgłosili spółkę do rejestru (świadomymi nieprawidłowej wyceny aportu) obowiązani są solidarnie wyrównać spółce brakującą wartość. Jest to odpowiedzialność za tzw. zawyżanie wartości aportu zawarta w art. 175 kodeksu spółek handlowych, od której ani wspólnik, ani członkowie zarządu nie mogą być zwolnieni żadnym postanowieniem umownym.

Gdy spółka z o.o. już istnieje, a wniesienie do spółki aportu odbywa się poprzez podwyższenie kapitału zakładowego, konieczne będzie dokonanie następujących czynności:

  1. podjęcie uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego,
  2. złożenie przez wspólników oświadczeń o objęciu udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym,
  3. wniesienie wkładów przez wspólników,
  4. zarejestrowanie podwyższenia kapitału zakładowego w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Aport należy wnieść w formie pisemnej z podpisami poświadczonymi notarialnie poświadczonymi w przypadku aportu stanowiącego przedsiębiorstwo. Wyjątkiem jest wniesienie aportem przedsiębiorstwa, w skład którego wchodzą nieruchomości. W takim przypadku bezwzględnie należy zbyć przedsiębiorstwo w formie aktu notarialnego. Wniesienie aportu stanowiącego nieruchomość również będzie wymagało formy aktu notarialnego ze względu na wymóg takiej formy przeniesienia własności nieruchomości wynikający z kodeksu cywilnego. W przypadku przeniesienia praw na dobrach niematerialnych wystarczające jest zachowanie formy pisemnej.

Pamiętaj, że przedmiotem wkładu do spółki kapitałowej nie może być prawo niezbywalne lub świadczenie pracy bądź usług. W przypadku gdy wspólnik wniósł wkład niepieniężny mający wady, to zgodnie z art. 14 kodeksu spółek handlowych jest on zobowiązany do wyrównania spółce kapitałowej różnicy między wartością przyjętą w umowie albo statucie spółki a zbawczą wartością wkładu. Umowa albo statut spółki może przewidywać, że spółce przysługują wówczas także inne uprawnienia.

W odniesieniu do praw własności intelektualnej wady mogą mieć charakter tzw. wad prawnych i mogą występować, jeśli np.:

  • prawa własności intelektualnej należą w całości albo w części do innej osoby (np. gdy osoba wniesie tytułem aportu prawo własności intelektualnej, a następnie się okaże, że prawo to przysługuje jej wspólnie z inną osobą);
  • prawo własności intelektualnej jest obciążone prawem osoby trzeciej (np. zastawem lub zastawem rejestrowym a fakt ten nie został ujawniony przy wnoszeniu aportu);
  • prawo własności intelektualnej nie istnieje (np. prawo ochronne na znak towarowy wygasło albo zostało unieważnione).

Analizując powyższe należy zauważyć, że nawet w sytuacjach, gdy sporządzenie wyceny wkładu do spółki nie jest wymagane, korzystniej jest dokonać taką wycenę. Umożliwi to zminimalizowanie lub uniknięcie odpowiedzialności związanej z zawyżeniem wartości wkładu lub wniesienia wkładu, którego wartość jest niższa niż wartość nabytych w zamian udziałów. Dodatkowo warto przeprowadzić audyt prawny, w szczególności w przypadku wkładu w postaci praw własności intelektualnej, w celu ustalenia, czy nie występują żadne wady prawne aportu, które także mogą narazić wspólnika na odpowiedzialność względem spółki.

 

Jak prawidłowo wnieść aport w spółce komandytowej?

Podobnie jak w sp o. o., także w spółce komandytowej umowa spółki określa:

  1. przedmiot tego świadczenia (aport),
  2. jego wartość, jak również
  3. osobę wspólnika wnoszącego takie świadczenie niepieniężne.

Wkład niepieniężny do spółki komandytowej może polegać na przeniesieniu lub obciążeniu własności rzeczy, a także na dokonaniu innych świadczeń na rzecz spółki. Co istotne, w przypadku spółki komandytowej, wkładem do tej spółki może być także zobowiązanie do wykonania pracy lub świadczenia usług na rzecz spółki, co nie jest możliwe w spółkach kapitałowych, czyli w spółce z o.o. Jednakże jest to w pewnym stopniu ograniczone przez ustawę.

Zobowiązanie do wykonania pracy lub świadczenia usług na rzecz spółki oraz wynagrodzenie za usługi świadczone przy powstaniu spółki może być wkładem komandytariusza do spółki jedynie w przypadku, gdy wartość innych jego wkładów do spółki jest nie niższa niż wysokość sumy komandytowej. Komandytariusz chcący wnieść do spółki wkład w postaci pracy lub świadczenia usług będzie musiał zatem wnieść do spółki także wkład w innej postaci o wartości odpowiadającej co najmniej przypisanej mu sumie komandytowej.

Kolejne ograniczenie dotyczy sytuacji, w której komplementariuszem spółki komandytowej jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółka akcyjna, zaś komandytariuszem jest wspólnik tej spółki. Jeżeli komplementariuszem jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółka akcyjna, zaś komandytariuszem jest wspólnik tej spółki, wkładu komandytariusza nie mogą stanowić jego udziały w tej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcje tej spółki akcyjnej.

W przypadku spółki komandytowej odpowiedzialność wspólnika za wkłady niepieniężne w postaci rzeczy (innych niż pieniądze, które też są rzeczą) z tytułu obowiązku świadczenia i ryzyka przypadkowej utraty rzeczy zastosowanie mają przepisy dotyczące sprzedaży lub najmu zawarte w kodeksie cywilnym. Natomiast w przypadku odpowiedzialności wspólnika dotyczącej wkładów niepieniężnych w postaci np. praw własności intelektualnej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązku wniesienia wkładu zastosowanie będą miały odpowiednie przepisy dotyczące zobowiązań zawartych w art. 471 i następnych kodeksu cywilnego, czyli obowiązek naprawienia szkody, którą wspólnik wyrządził spółce.

 

 

Jeżeli chcesz założyć spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością albo spółkę komandytową, do której chcesz wnieść wkład niepieniężny np. w postaci praw własności intelektualnej skorzystaj z naszego wzoru dla spółki z ograniczoną odpowiedzialnością albo  dla spółki komandytowej. Możemy Ci także pomóc przy sprawdzaniu stanu prawnego twojego prawa własności intelektualnej poprzez przeprowadzenie audytu IP https://lgl-iplaw.pl/product/wykonanie-audytu-wlasnosci-intelektualnej-wycena-indywidualna-analiza-i-raport/.

 

Więcej znajdziesz na https://lgl-iplaw.pl/warto-wiedziec/